إرشاد القلوب ت رضایی - دیلمی، حسن بن محمد - الصفحة ١١٦ - باب يازدهم توبه و شرايط آن

آنان را پذيرفت.

و براى توبه چهار شرط است:

١- پشيمانى بدل ٢- تصميم بر اين كه برگشت بگناه را دوباره ترك نمايد ٣- اداى حقوق مردم هر حقى كه از مردم بعهده اوست.

٤- تمام اعضا هر عملى را انجام ميداده‌اند ترك نمايند.

توبه نصوح توبه‌ايست كه توبه‌كننده دوباره برگشت بگناه نداشته باشد. و توبه‌كننده از گناه مانند كسى است كه گناهى نداشته و آن كه پافشارى بر گناه دارد و استغفار ميكند خودش را مسخره ميكند و شيطان هم او را مسخره ميكند و همانا مرد هر گاه بگويد پروردگارا از تو طلب آمرزش ميكنم و بسوى تو برميگردم و توبه مى‌نمايم بعد برگردد بعد باز طلب آمرزش و توبه كند باز برگردد تا چهار مرتبه در بار چهارم از دروغگويان شمرده مى‌شود و بعضى گفته خود صاحب و اختياردار خويشتن باش اختيار خويش را بدست ديگران مده تو كه خودت را در زندگيت ضايع ميكنى چگونه جانشينان خويش را بر ضايع كردن ملامت و نكوهش ميكنى.

حضرت امير المؤمنين ٧ شنيد كه مردى ميگويد استغفر اللَّه سپس فرمود: مادرت بعزايت بنشيند تو حد و اندازه استغفار را ميدانى؟

استغفار درجه و جايگاه عليين و بلندپايگانست و آن نامى است كه شش معنى دارد:

١- پشيمانى بر افعال و كردار گذشته.