جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٤٨٧

در طليعه اين غزل مقدّمه اى جهت توضيح مجموع بيانات آن يادآور مى شويم:

اگرچه از دير زمان زُهّاد و عُبّاد قشرى را با اهل لُبّ و راه يافتگان به حقيقت و كمال و معرفت، نزاع و مشاجراتى بوده. لكن هر دومسلمان و به قدر فهم خويش مسئول‌اند، و اين اختلاف به معنى صحيح بودن روش يكى و غلط بودن رويّه ديگرى نيست، بلكه نشانه مراتب ايمان آنان مى باشد؛ كه:

٤٧٩

«لَوْ عَلِمَ النّاسُ كَيْفَ خَلَقَ اللَّهُ تَبارَكَ وَتَعالى‌ هذَا الخَلْقَ، لَمْ يَلُمْ أحَدٌ أحَداً ...»

[١]: (اگر مردم مى دانستند كه خداوند اين مخلوقات را چگونه آفريد، هيچ كس ديگرى را سرزنش نمى نمود.- نيز:

٤٨٠

«ما أنْتُمْ وَالبَرآئَةُ؟ يَبْرَءُ بَعْضُكُمْ مِنْ بَعْضٍ؛ إنَّ المُؤْمِنينَ بَعْضُهُمْ أفْضَلُ مِنْ بَعْضٍ، وَبَعْضُهُمْ أكْثَرُ صَلاةً مِنْ بَعْضٍ، وَبَعْضُهُمْ أنْفَذُ بَصَراً مِنْ بَعْضٍ، وَهِىَ الدَّرَجاتُ.»

[٢]: (شما را چه با بيزارى جستن؟ كه برخى از شما از بعضى بيزارى مى جويد. براستى كه بعضى از مؤمنان از برخى ديگر برتر هستند، و برخى نماز بيشترى از ديگران مى گذارند، و پاره اى تيزبين تر از برخى ديگر هستند. و اين همان «درجات» مى‌باشد.) اهل بيت : براى ايمان، مراتب هفتگانه و يا دهگانه بيان فرموده‌[٣] و بر حفظ اين مراتب تأكيد كرده‌اند. تا كسى كه در مرتبه دوّم ازايمان است آنچه مى داند براى آن كس كه در مرحله اوّل است بازگو ننمايد و هكذا.

كتاب و سنّت و آثار نبوىّ ٦ و گفتار اهل بيت : حكايت ازآن مى كند كه غير.

[١] - اصول كافى، ج ٢، ص ٤٤، روايت ١.

[٢] - اصول كافى، ج ٢، ص ٤٥، روايت ٤.

[٣] - اصول كافى، ج ٢، ص ٤٢- ٤٥.