جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٤٦٧ - غزل ٥٧ اگر به لطف بخوانى، مزيد الطاف است
كه تنها او حقّ است، آيا [براى حقّ بودن] پروردگارت بس نيست كه براستى او بر همه چيز مشهود است؟!- نيز:
٤٥٨
«ألْحَمْدِ للَّهِ المُتَجَلّى لِخَلْقِهِ بِخَلْقِهِ!»
[١]: (سپاس مخصوص خداوندى است كه به واسطه مخلوقاتت براى آنها هويدا و آشكار گشته.).
و ممكن است مراد خواجه از «مُصحف رُخ دلدار»، رسول اللَّه و اوصيائش : باشند كه مظهر كامل تجلّيات اعظم حضرت حقّ تبارك و تعالى هستند. بخواهد بگويد: اى خواجه! اگر طالب كمالات انسانى و مشاهدات الهى مى باشى، بايد آن را از طريق توجّه به اهل عصمت بدست آورى؛ كه:
٤٥٩
«أللّهُمَّ! إنّى أسْأَلُكَ بِالتَّجَلِّى الأعْظَمِ.»
[٢]: (خدايا! به [حقّ] تجلّى اعظمات، درخواست مى كنم.- نيز:
٤٦٠
«مَنْ أرادَ اللَّهَ بَدَأَ بِكُمْ، وَمَنْ وَحَّدَهُ قَبِلَ عَنْكُمْ، وَمَنْ قَصَدَهُ تَوَجَّهَ بِكُمْ، مَوالِىَّ! لا احْصى ثَنآئَكُمْ، وَلا أبْلُغُ مِنَ المَدْحِ كُنْهَكْمْ، وَمِنَ الوَصْفِ قَدْرَكُمْ، وَأنْتُمْ نُورُ الأخْيارِ، وَهُداةُ الأبْرارِ، وَحُجَجُ الجَبّارِ، بِكُمْ فَتَحَ اللَّهُ وَبِكُمْ يَخْتِمُ، وَبِكُمْ يُنَزّلُ الغَيْثُ، وَبِكُمْ يُمْسِكُ السَّمآءَ أنْ تَقَعَ عَلَى الأرْضِ إلّابِإِذْنِهِ، وَبِكُمْ يُنَفّسُ الهَمَّ وَيَكْشِفُ الضُّرَّ.»
[٣]: (هركس خدا را خواست به شما آغاز نمود، و هر كه به يگانگى او اعتقاد پيدا كرد از شما پذيرفت [و اخذ كرد]، و هركس او را قصد نمود به شما توجّه كرد، [اى] سروران من! من نمى توانم ثنا و ستايش شما را به شماره درآورده و به كنه و حقيقت مدح و مقدار توصيف شما برسم. و حال آنكه شماييد نور و روشنايى خوبان، و راهبران نيكان، و حجّتهاى خداوند جبّار [جبران كننده يا متكبّر]، به شما خداوند [هر امرى را] گشوده و آغاز نموده و به شما پايان مى دهد. و به شما باران را فرومى فرستد، و به شما آسمان را نگاه مى دارد تا جز به اذن او بر زمين فرونيآيد. و به شما اندوه را گشوده و رنج و ناراحتى را برطرف مى نمايد.).
[١] - نهج البلاغة، خطبه ١٠٨.
[٢] - مصباح كفعمى، ص ٥٣٥، و بلد الأمين، ص ١٨٣.
[٣] - بحار الانوار، ج ١٠٢: ص ١٣١- ١٣٢.