جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٤١ - غزل ٣ دل مى رود ز دستم، صاحبدلان! خدا را

اى زاهدى كه به زهد خود مى بالى و هوس آن دارى كه ستايشت كنند و به نيكنامى‌ات خوانند! ما را در آن كوى راه نداده اند و هوشيارى را نمى پسنديم، سرنوشت ما را به كوى مستانِ جمال دوست قرعه زده‌اند، مست آمده و مست خواهيم رفت، «گر تو نمى پسندى تغيير ده قضا را». در جايى مى گويد:

اى خواجه! و يااى سالك! سزاوار است به آئينه و زندگى اسكندر ذوالقرنين نظر نمايى و چگونگى زيست و سرگذشت آن را براى خود عبرت قرار دهى و دل به اين جهان مبندى؛ كه:

١٧

«ألْمَغْبُونُ مَنْ شَغَلَ بِالدُّنيا، وَفاتَهُ حَظُّهُ مِنَ الآخِرَةِ.»

[٢]: (زيانكار كسى است كه به دنيا مشغول شده و بهره آخرتى‌اش را از دست داده باشد.- نيز:

١٨

«كَمْ مِنْ واثِقٍ بِالدُّنيا قَدْ فَجَعَتْهُ.»

[٣]: (چه بسيار كسى كه به دنيا اطمينان كرد و دنيا او را به مصيبت جانگداز و دردناك گرفتار نمود.).

و يا بخواهد با اين بيان بگويد: اى خواجه! هنگامى مى توانى به ملكوت عالم راه يابى، كه مظاهر را به ديده اعتبار و فنا بنگرى؛ كه: «وَ كَذلِكَ نُرِي إِبْراهِيمَ مَلَكُوتَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ، وَ لِيَكُونَ مِنَ الْمُوقِنِينَ»[٤]: (و اين چنين ملكوت و باطن آسمانها و زمين را به.

[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ١٤١، ص ١٢٩.

[٢] - غرر و درر موضوعى، باب الدنيا، ص ١٠٧.

[٣] - غرر و درر موضوعى، باب الدنيا، ص ١١٣.

[٤] - انعام: ٧٥.