عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٦٧ - طريق تصفيه وجود و تجليه روح

گردد و بر جواب بلى قيام نمايد.

و در اينجا چون روح از لباس بشريت بيرون آيد و آفت تصرف وهم و خيال از او منقطع شد، هر چه از ملك و ملكوت بدو عرضه دارند، تا در ذات آفاق و آيينه انفس جمله آيات بينات حق مطالعه كند، در اين حالت اگر به دريچه حواس، بيرون گردد در هيچ چيز نظر نكند مگر آثار آيات حق در او مشاهده كند و از اينجا فرموده‌اند:

ما نظرت فى شى‌ء إلاورأيت الله فيه‌[١].

نظر نكردم در چيزى، مگر اين كه خدا را در آن ديدم.

اينجا عشق صافى گردد و از حجاب عين و شين و قاف بيرون آيد، هم عشق به روح درآويزد و هم روح به عشق درآويزد و از ميان عشق و روح دو راه برخيزد و يگانگى پديد آيد، هر چند خود را طلبد عشق را يابد.

تا اكنون زندگى عشق به روح بود، در اين مقام عشق قائم مقام روح گردد و در قالب نيابت او برمى‌دارد و روح پروانه شمع جمال صمديت مى‌شود و گرد سرادقات شمع احديت پرواز مى‌كند و هم چو عاشقان سرمست نعره‌زنان و فرياد كنان به زبان حال مى‌سرايد:

در اين مقام الطاف ربوبيت بر قضيه:

من تقرب إلى شبرا تقربت إليه ذراعا[٢].

[١] -اين سخن منسوب است به محمد بن واسع.

[٢] -عوالى اللآلى: ١/ ٥٦، حديث ٨١؛ بحار الأنوار: ٨٤/ ١٨٩، باب ١١.