عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه
(١)
باب 36 در نكوهش غرور
٧ ص
(٢)
صفت غرور
٨ ص
(٣)
امنيت در برابر غرور
١٢ ص
(٤)
غرور در قرآن
١٦ ص
(٥)
معارف الهى و مسئله غرور
٢٠ ص
(٦)
غرور معصيت كاران
٢٤ ص
(٧)
اميد صحيح
٢٥ ص
(٨)
اميد شيطانى
٢٦ ص
(٩)
سلوك حقيقى
٢٩ ص
(١٠)
تجلى عنايت حق به وقت سلوك سالك
٢٩ ص
(١١)
غفلت، ريشه امراض روحى
٣٣ ص
(١٢)
غفلت عالم
٣٥ ص
(١٣)
كلام اميرالمؤمنين
٣٧ ص
(١٤)
غرور، حجابى بين انسان و حقايق
٤٥ ص
(١٥)
عبرت از منصور دوانيقى
٤٧ ص
(١٦)
باب 37 در صفت منافق
٥٣ ص
(١٧)
نفاق و منافق
٥٧ ص
(١٨)
منافق در قرآن
٥٨ ص
(١٩)
طريق تصفيه وجود و تجليه روح
٦١ ص
(٢٠)
نشانههاى منافق
٧٤ ص
(٢١)
وصف منافقان در قرآن
٧٧ ص
(٢٢)
وصف منافقان در كلام رسول خدا
٧٩ ص
(٢٣)
باب 38 در بيان عقل و هوى
٨٠ ص
(٢٤)
صفات عاقل
٨٤ ص
(٢٥)
1 - حقگو و حقپذير
٨٤ ص
(٢٦)
سخن حق در كلام حق
٨٥ ص
(٢٧)
كفر به طاغوت
٨٥ ص
(٢٨)
تبعيت از انبيا و امامان
٨٧ ص
(٢٩)
آراستگى به تقوا
٨٧ ص
(٣٠)
امر به معروف و نهى از منكر
٨٨ ص
(٣١)
احسان به پدر و مادر
٨٩ ص
(٣٢)
هجرت و جهاد
٨٩ ص
(٣٣)
صبر و نماز
٩٠ ص
(٣٤)
تسليم فرهنگ حق
٩٠ ص
(٣٥)
وسيله فلاح
٩١ ص
(٣٦)
صداقت، عامل منفعت
٩١ ص
(٣٧)
حيات دنيا و آخرت
٩٢ ص
(٣٨)
اعمال انسان در قيامت
٩٣ ص
(٣٩)
2 - انصاف
٩٤ ص
(٤٠)
حقيقت انصاف
٩٤ ص
(٤١)
انصاف در روايات
٩٤ ص
(٤٢)
انصاف عدى بن حاتم
٩٦ ص
(٤٣)
قاضى محكمه و انصاف
٩٧ ص
(٤٤)
3 - مقاومت عاقل در برابر باطل
٩٩ ص
(٤٥)
مقاومت ابن سكيت در برابر باطل
٩٩ ص
(٤٦)
افشاگرى شجاعانه طرماح عليه باطل
١٠١ ص
(٤٧)
نشانههاى عاقل
١١٠ ص
(٤٨)
شكوه كارل از بىمعرفتى انسان
١١١ ص
(٤٩)
هوا، دشمن عقل
١١٥ ص
(٥٠)
عوامل پيدايش هواى نفس
١١٥ ص
(٥١)
چهرههاى درخشان مبارزه با هواى نفس
١١٦ ص
(٥٢)
آخوند ملا ابراهيم نجم آبادى
١١٧ ص
(٥٣)
جهانگيرخان قشقايى، اعجوبه مبارزه با نفس
١١٨ ص
(٥٤)
برهان الحق آقاى شيخ مرتضى طالقانى
١٢٣ ص
(٥٥)
حكيم بزرگ حاج ملا هادى سبزوارى
١٢٦ ص
(٥٦)
حاجى سبزوارى و ناصرالدين شاه
١٣٢ ص
(٥٧)
مقام بىبديل ابن ابى عمير
١٣٤ ص
(٥٨)
ميرزا حسن كرمانشاهى و طلبه شاهرودى
١٣٧ ص
(٥٩)
سيد الحكما آقا ميرزا ابوالحسن جلوه
١٤٠ ص
(٦٠)
آقا محمد رضا اصفهانى
١٤١ ص
(٦١)
باب 39 در بيان وسوسه
١٤٤ ص
(٦٢)
وسوسه و وسوسهگران
١٤٩ ص
(٦٣)
تفسيرى بر دو سوره فلق و ناس
١٥٢ ص
(٦٤)
تفسير«الفلق»
١٥٢ ص
(٦٥)
تفسير«ماخلق»
١٥٣ ص
(٦٦)
تفسير«غاسق اذا وقب»
١٥٤ ص
(٦٧)
تفسير«النفاثات فى العقد»
١٥٦ ص
(٦٨)
توطئه استعمارگران
١٥٧ ص
(٦٩)
تفسير«حاسد»
١٦٩ ص
(٧٠)
تفسير سوره ناس
١٧٠ ص
(٧١)
تفسير«الوسواس الخناس»
١٧١ ص
(٧٢)
خواطر و وساوس
١٧٤ ص
(٧٣)
وسوسه شيطان
١٧٧ ص
(٧٤)
ابليس، دشمن آدميت
١٧٨ ص
(٧٥)
وسوسه شيطان در انفاق
١٧٩ ص
(٧٦)
فقر و فحشا
١٨١ ص
(٧٧)
برده شيطان
١٨٣ ص
(٧٨)
پيروى از شيطان
١٨٥ ص
(٧٩)
شيطان از ديدگاه امام على
١٨٧ ص
(٨٠)
سلطه شيطان
١٨٨ ص
(٨١)
راههاى خلاصى از شيطان
١٩٥ ص
(٨٢)
دوام مراقبت
١٩٥ ص
(٨٣)
درجات مراقبت
١٩٦ ص
(٨٤)
شيطان، دشمن مراقبت
١٩٨ ص
(٨٥)
استقامت بر عبادت
١٩٩ ص
(٨٦)
درجات استقامت
٢٠٢ ص
(٨٧)
عبرت از شيطان
٢٠٥ ص
(٨٨)
تمسك به ريسمان الهى
٢٠٦ ص
(٨٩)
باب 40 در بيان عجب
٢٠٨ ص
(٩٠)
عجب و آثار آن
٢١٢ ص
(٩١)
عجب موجب جدايى از اولياى الهى
٢١٣ ص
(٩٢)
فرار از عجب با ياد خدا
٢١٣ ص
(٩٣)
عجب در روايات
٢١٦ ص
(٩٤)
عيسى و شخصى معجب
٢١٨ ص
(٩٥)
عجب، مرضى خطرناك
٢٢١ ص
(٩٦)
گفتار ملا عبدالرزاق لاهيجى در مسئله عجب
٢٢٤ ص
(٩٧)
نتيجه عجب
٢٣٢ ص
(٩٨)
باب 41 در آداب خوردن
٢٣٦ ص
(٩٩)
غذا و شرايط ظاهرى و باطنى آن
٢٤٠ ص
(١٠٠)
آداب غذا خوردن
٢٤٢ ص
(١٠١)
دوازده خصلت در سفره غذا
٢٤٣ ص
(١٠٢)
معرفت به غذا در قرآن
٢٤٤ ص
(١٠٣)
تأثير غذا بر جوارح و جوانح
٢٤٥ ص
(١٠٤)
خوراك اندازه
٢٤٩ ص
(١٠٥)
آثار كمخورى
٢٥٤ ص
(١٠٦)
خطرات پرخورى
٢٥٨ ص
(١٠٧)
انواع غذاها
٢٦٠ ص
(١٠٨)
پرخورى و گرسنگى
٢٦١ ص
(١٠٩)
باب 42 در فرو پوشيدن چشم
٢٦٣ ص
(١١٠)
چشم يا جلوهاى از عظمت قدرت حق
٢٦٨ ص
(١١١)
لايههاى شبكيه
٢٧٣ ص
(١١٢)
مسئله نظر در قرآن
٢٧٥ ص
(١١٣)
چشم انداختن به نعمتهاى حق
٢٧٨ ص
(١١٤)
رشد و نمو گياهان
٢٧٩ ص
(١١٥)
نظر دانههاى انار
٢٨٢ ص
(١١٦)
نظر به نطفه آدمى
٢٨٤ ص
(١١٧)
نظر به گذشتگان
٢٨٥ ص
(١١٨)
چشم، از ديدگاه روايات
٢٨٦ ص
(١١٩)
بينادل نابينا
٢٩١ ص
(١٢٠)
چشمپوشى از حرام
٢٩٥ ص
(١٢١)
باب 43 در آداب راه رفتن
٢٩٨ ص
(١٢٢)
مشى الهى
٣٠٢ ص
(١٢٣)
برنامه الهى در شيوه مشى
٣٠٦ ص
(١٢٤)
تفكر در عجايب صنع
٣٠٦ ص
(١٢٥)
آب، ماده حيات
٣٠٦ ص
(١٢٦)
قلب، علت تداوم حيات
٣١٠ ص
(١٢٧)
حقايقى از موجودات زنده
٣١٢ ص
(١٢٨)
صوت حيوانات
٣١٢ ص
(١٢٩)
ياد خدا در مشى
٣١٩ ص
(١٣٠)
صحبت كردن در مشى
٣٢٠ ص
(١٣١)
رضاى حق در مشى
٣٢٢ ص
(١٣٢)
باب 44 در آداب خواب
٣٢٣ ص
(١٣٣)
خواب عبادت كنندگان
٣٢٧ ص
(١٣٤)
چهره الهى متعبدان
٣٢٩ ص
(١٣٥)
مجاهدت با نفس
٣٣٠ ص
(١٣٦)
فوايد مجاهدت
٣٣٣ ص
(١٣٧)
بندگى واقعى
٣٣٤ ص
(١٣٨)
خواب براى تمدد اعصاب
٣٣٨ ص
(١٣٩)
خواب، برادر مرگ
٣٣٩ ص
(١٤٠)
خواب غافلان
٣٤١ ص
(١٤١)
خواب سالم
٣٤٢ ص
(١٤٢)
آفات خواب زياد
٣٤٤ ص
(١٤٣)
باب 45 در آداب معاشرت
٣٤٤ ص
(١٤٤)
حقيقت معاشرت
٣٤٨ ص
(١٤٥)
دوستان حقيقى
٣٤٩ ص
(١٤٦)
1 - خداوند متعال
٣٥٠ ص
(١٤٧)
محبتهاى الهى به بندگان
٣٥٤ ص
(١٤٨)
اهل خير در حديث معراج
٣٥٧ ص
(١٤٩)
2 - انبيا
٣٥٩ ص
(١٥٠)
انبيا، برادران حقيقى انسان
٣٥٩ ص
(١٥١)
انسان در كلام نراقى
٣٦١ ص
(١٥٢)
داستانهايى از انبياى الهى
٣٦٣ ص
(١٥٣)
حكايات ذوالقرنين
٣٦٤ ص
(١٥٤)
عفو يوسف
٣٦٦ ص
(١٥٥)
صبر ايوب
٣٦٧ ص
(١٥٦)
شعيب و اهل مدين
٣٦٨ ص
(١٥٧)
وصاياى موسى
٣٦٩ ص
(١٥٨)
حشمت سليمان و جلال او
٣٧٣ ص
(١٥٩)
خصلتهاى مسلمان در معاشرت
٣٧٣ ص
(١٦٠)
3 - ائمه طاهرين
٣٧٧ ص
(١٦١)
4 - عارفان، حكيمان، مؤمنان
٣٧٧ ص
(١٦٢)
واقعيتهايى از آفرينش
٣٧٧ ص
(١٦٣)
هدف اقصاى خلقت
٣٨٢ ص
(١٦٤)
شرف و كرامت آدميان
٣٨٤ ص
(١٦٥)
نشانههاى آدميت
٣٨٤ ص
(١٦٦)
نصايح بزرگان
٣٨٥ ص
(١٦٧)
نصيحتى از ابوذر
٣٨٦ ص
(١٦٨)
نصيحتى از ابن عباس
٣٨٧ ص
(١٦٩)
معاشرت با مردم
٣٩٠ ص
(١٧٠)
معاشرت در قرآن
٣٩١ ص
(١٧١)
معاشرت در روايات
٣٩٣ ص
(١٧٢)
معاشرت در كلام عيسى
٣٩٦ ص
(١٧٣)
معاشرت در كلام امام سجاد
٣٩٦ ص
(١٧٤)
معاشرت در كلام امام باقر
٣٩٧ ص
(١٧٥)
معاشرت در كلام امام صادق
٣٩٨ ص
(١٧٦)
معاشران ناباب
٣٩٩ ص
(١٧٧)
محور معاشرت
٤٠٢ ص
 
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص

عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٣٧٧ - واقعيتهايى از آفرينش

آنچه از رسول گرامى ٦ كه بهترين دوست و يار انسان است نقل شد در كتاب اثنا عشريه ملاحظه كنيد و اگر تفصيل سخنان آن حضرت را بخواهيد به كتب «بحار الأنوار»، «نهج الفصاحة»، «اصول كافى»، «وسائل الشيعة»، «مستدرك» و ساير كتب حديث مراجعه نماييد.

٣- ائمه طاهرين :

از آنجا كه ائمه طاهرين : با پيامبر بزرگ اسلام ٦ بر اساس روايات نور واحدند، بايد گفت: فرمايش‌ها و راهنمايى‌هاى آن بزرگواران نيز مطابق با گفتار رسول خدا ٦ است و آنچه كه امامان معصوم : در جهت رشد و كمال انسان از انسان مى‌خواهند همان است كه خدا و پيامبر ٦ مى‌خواهند، براى اطلاع از گفته‌هاى حكيمانه آن فرزانگان راه هدايت به همان كتبى كه در بالا اشاره شد رجوع كنيد تا تفصيل و شرح زندگى آن بزرگواران در بخش معرفت امامان : به خواست حضرت حق بيايد.

٤- عارفان، حكيمان، مؤمنان‌

اين سه طايفه كه از دلسوزان و دوستان واقعى انسانند، گرچه از نظر عنوان اسمى با هم فرق دارند ولى در حقيقت يكى هستند و منظور از عارف و حكيم و مؤمن آن انسانى است كه از نور وحى و پرتو نبوت و ولايت ائمه معصومين : به كسب معرفت و عمل موفق شده و در عين اصلاح باطن و ظاهر خود، دلسوزانه و عاشقانه در راه اصلاح ديگران تا سر حد جان قدم برمى‌دارد و در اين راه از ملامت اهل ملامت باك نمى‌كند.

اينان آن كاملان و واصلان و آزاد انسان‌هايى هستند كه شخصيت‌هاى بزرگى چون مرحوم الهى قمشه‌اى آرزوى آنان را داشتند و به آرزوى خود رسيدند.

يا رب برسان تو رهنمايى‌

يارى زديار آشنايى‌

بر قافله وفا اميرى‌

بر كشتى عشق ناخدايى‌

يا رب برسان رفيق راهى‌

چون من به فراق مبتلايى‌

چون نى به نواى عشق نالان‌

چون آه سحر گره گشايى‌

آزاد دلى زهر خيالى‌

دلشاد چو من به هر نوايى‌

صاحب نفسى مسيح شهرى‌

تا در حق ما كند دعايى‌

شايد به در تو راه يابيم‌

پوييم طريق آشنايى‌

تازيم به راه عشق بازى‌

سوزيم حجاب خود نمايى‌

تا دل نگرد جمال جانان‌

تا جان رهد از غم جدايى‌

دل را به رضاى حق سپاريم‌

گر بارد از آسمان بلايى‌

واقعيت‌هايى از آفرينش‌

در اينجا به گوشه‌اى از واقعيت‌هايى كه آنان در راه راهنمايى انسان به انسان مرحمت كرده‌اند توجه نماييد.

گفت پيغمبر كه حق فرموده است‌

مى‌نگنجم هيچ در بالا و پست‌

در زمين و آسمان و عرش نيز

مى نگنجم اين يقين دان اى عزيز

در دل مؤمن بگنجم اى عجب‌

گر مرا جويى از آن دل‌ها طلب‌[١]

اين زمين و آسمان با آن فضاى پهناور و بى‌كرانش، با آن كرات و كهكشان‌ها و كازارهايش كه به نظر ما سرسام‌آور و خيره‌كننده مى‌نمايد، در عين حال مى‌دانيم كه موجودات جهان هستى خيلى بزرگ‌تر از آن است كه در نظر ما جلوه مى‌كند، در مقابل عظمت خداوندى همان مقدار ناچيز است كه يك بال مگس در تصور ما با


[١] -مثنوى معنوى، مولوى.