عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ١٨٤ - برده شيطان

گمراهى دورى [كه هرگز به رحمت خدا دست نيابند] دچار كند.

در شأن نزول اين آيه در تفسير «مجمع البيان» آمده:

يكى از يهوديان مدينه، با يكى از مسلمانان منافق اختلافى داشت، قرار گذاشتند يك نفر را به داورى بين خود انتخاب كنند، شخص يهودى چون به عدالت و بى‌نظرى رهبر اسلام ٦ اطمينان داشت گفت: من به داورى پيامبر شما راضيم، ولى مرد منافق يكى از بزرگان يهود به نام كعب بن اشرف را انتخاب كرد؛ زيرا مى‌دانست كه مى‌تواند با هديه نظر او را به سوى خود جلب كند و به اين ترتيب با داورى پيامبر اسلام ٦ مخالفت كرد، اين آيه شريفه نازل شد و چنين افرادى را كه برده شيطان‌اند و به پيروى از او به دنيا و آخرت خود لطمه مى‌زنند به شدت سرزنش كرد[١].

طاغوت از ماده طغيان است و اين كلمه با همه مشتقاتش به معناى سركشى و شكستن حدود و قيود و يا هر چيزى كه وسيله طغيانگرى و يا سركشى است مى‌باشد بنابراين آن‌ها كه داورى به باطل مى‌كنند طاغوت هستند؛ زيرا حدود و مرزهاى الهى و حق و عدالت را شكسته‌اند.

در حديثى از امام صادق ٧ نقل شده كه فرمود:

هر كس به غير حق حكم كند و مردم او را به داورى بطلبند طاغوت است‌[٢].

آيه فوق مسلمانانى را كه براى داورى به نزد حكام جور مى‌رفتند ملامت مى‌كند و سپس اضافه مى‌نمايد كه مراجعه به طاغوت يك دام شيطانى است كه مى‌خواهد انسان‌ها را از راه راست، به بيراهه‌هاى دوردستى بيفكند.

[١] -مجمع البيان: ٣/ ٨٥.

[٢] -مجمع البيان: ٣/ ٨٥؛ بحار الأنوار: ٩/ ٧٥، باب ١.