عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٢٨٠ - رشد و نمو گياهان

و ديگر اين كه:

منظور، گياهان مورد نياز هر چيزى است، يعنى هر يك از پرندگان و چهارپايان و حشرات و حيوانات دريا و صحرا، بهره‌اى از اين گياهان دارند و جالب اين كه خداوند از يك زمين و يك آب غذاى مورد نياز همه را تأمين كرده است و اين يك شاهكار بزرگ است كه فى المثل از يك ماده معين در آشپزخانه هزاران نوع غذا براى انواع سليقه‌ها و مزاج‌ها تهيه كنند.

جالب‌تر اين كه نه تنها گياهان صحرا و خشكى‌ها از بركت آب باران پرورش مى‌يابند، بلكه گياهان بسيار كوچكى كه در لابه لاى امواج آب درياها مى‌رويند و خوراك عمده ماهيان دريا است، از پرتو نور آفتاب و دانه‌هاى باران رشد مى‌كنند.

آن گاه به شرح اين جمله پرداخته و موارد مهمى را از گياهان و درختان كه به وسيله آب باران پرورش مى‌يابند خاطرنشان مى‌سازد، نخست مى‌گويد: ما به وسيله آن، ساقه‌هاى سبز گياهان و نباتات را از زمين خارج ساختيم و از دانه كوچك و خشك ساقه‌اى با طراوت و سرسبز كه لطافت و زيبايى آن چشم را خيره مى‌كند آفريديم.

و از آن ساقه سبز دانه‌هاى روى هم چيده شده «مانند خوشه گندم و ذرت» بيرون مى‌آوريم.

هم‌چنين به وسيله آن از درختان نخل خوشه سر بسته‌اى بيرون فرستاديم كه پس از شكافته شدن رشته‌هاى باريك و زيبايى كه دانه‌هاى خرما را بر دوش خود حمل مى‌كنند و از سنگينى به طرف پايين متمايل مى‌شوند خارج مى‌گردد.

هم چنين باغ‌هايى از انگور و زيتون و انار پرورش داديم، سپس اشاره به يكى ديگر از شاهكارهاى آفرينش در اين درختان كرده مى‌فرمايد: هم با يكديگر شباهت دارند و هم ندارند.