عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٣٠ - تجلى عنايت حق به وقت سلوك سالك

بدان وفقك الله توفيق اهل عنايته وأوقفك على سر هدايته‌[١] كه سلوك طريق و وصول و حصول جز به توفيق و عنايت نيست و علامت عنايت و توفيق كه رفيق سالك گردد، آن است كه حق‌تعالى پيش از همه نفس سالك را انتباه بخشد و انتباه حالتى است كه نفس را از دل در آخر درجات نفس لوامه حاصل شود، تا از خواب غفلت امارگى و لوامگى بيدار شود و بر مخازى مجارى امور، نفس در تبعيت هوا تنبهى و اطلاعى و اقلامى حاصل شود و بر نباهت مكانت و شرف منزلت كه نفس را در تبعيت روح و عقل و شرع است واقف گردد و اين حالت را كه انتباه است، اهل طريق اول مقامات شمرده‌اند، به نسبت با آنان كه در آن ايست كنند.

و اگر ديگر باره غفلت فرو نگيرد يقظت باشد و يقظت بيدارى نفس است با دل كه ديگر غافل نشود و چون به اين يقظت تحقق يابد و بر مخازى‌[٢] و مساوى‌[٣] نفس مطلع گردد و عزم جزم بر ترك اتباع هوا و نيت اتباع و طلب حق كند، نورى از رغبت يا رهبت يا محبت چنان كه ذكر رفت، از حق در دل او افتد، موجب انابت گردد كه عبارت است از: رجوع بنده از مخالفات و معاصى به باطن و دل به سوى حق‌تعالى و باز آمدن دل از خود و غير خود و هر چه ما سوى الله گويند و چون بنده به باطن رجوع كند به حق از غير حق، علامت صحت انابت او توبه باشد.

و توبه عبارت است از رجوع بنده به ظاهر، از مخالفات و ترك معاصى و مناهى و منكرات فى حاضر الحالات و ندامت بر تقصير على ما فرط و فات‌[٤] و علامت‌

[١] -توفيق دهد تو را خداوند بهترين توفيق اهل توجه را و آگاه كند تو را بر سر هدايتش.

[٢] -مخازى: بلاها.

[٣] -مساوى: عيوب و نقايص.

[٤] -ما فرط وفات: آنچه زياده روى كرده است.