عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٣٨٤ - نشانههاى آدميت

شرف و كرامت آدميان‌

اين شرف و كرامت كه آدميان دارند، از موجودات، هيچ چيز ديگر ندارد، از جهت آن كه هر چيز ديگران دارند آدميان آن دارند و آدميان چيزى دارند كه ديگران ندارند و آن عقل است، عقل به آدميان مخصوص است و فضيلت آدميان بر ديگر موجودات به عقل است و فضيلت عاقلان بر يكديگر به علم و اخلاق است.

نشانه‌هاى آدميت‌

علامت آدمى چهار چيز است:

اقوال نيك و افعال نيك و اخلاق نيك و معارف.

هر كه اين چهار چيز دارد آدمى است و هر كه ندارد نه آدمى است، هر كه اين چهار چيز به كمال رسانيد او انسان كامل است.

جهد كن تا راست گفتار و راست كردار و نيكواخلاق و راحت رسان شوى، تا تو از خود ايمن گردى و ديگران از تو ايمن شوند، هر كجا امن هست بهشت است و هر كجا امن نيست دوزخ است، هيچ نعمتى برابر آن نيست كه آدمى بهشتى باشد و در بهشت بود و هيچ محنتى برابر آن نيست كه آدمى دوزخى باشد و در دوزخ بود، آدمى راست گفتار و راست كردار و نيكو اخلاق و راحت رسان بهشتى است، چون به صحبت راست گفتار و راست‌كردار و نيكو اخلاق و راحت رسان رسد در بهشت باشد.

[١] -عطار نيشابورى.