ترجمه بحار الانوار (قسمت سوم از جلد پانزدهم) - موسوي همداني، ابوالحسن - الصفحة ٨١ - و اما اخبار و روايات
راغمة)
كه فعل ماضى در اين جمله قطعا مجرد و غائب است) و اما جمله ديگر
(و كنت له من وراء تجارة كلّ تاجر)
وراء بر وزن فعال كه لام الفعلش همان همزه است بنظر سيبويه؟ ابى على فارسى ولى در نظر ديگران از اهل ادب لام الفعلش ياء است (ورى) و اين كلمه ظرف مكان است هم بمعناى جلو و هم پشت سر و تجاره هم كه مصدر است بمعناى خريد و فروش بمنظور سود بردن و در معناى اين قسمت از حديث هم چند احتمال هست.
١- اينكه باين معنا باشد. كه من در دنبال تجارة هر تاجرى هستم كه اين تجارت را بسوى او ميرانم و ميبرم (يعنى چون دلها همه در قبضه قدرت و تحت اراده من است) من محبت و دوستى او را در دل تجار و خريداران قرار ميدهم تا با آن كشش قلبى بطرف او رفته و با او معامله نمايند و خواستههاى او را تامين نمايند.
٢- باين معنا كه من خودم (خداوند) بجاى تجارت تجار هستم براى او چون هر بازرگانى براى سود دنيوى و يا اخروى (ثوابهاى آن جهان) معامله و تجارت ميكند و چون اين انسان كامل از همه اين مطالب روى گردانده و فقط مرا و خواست مرا ميخواهد من خود كفيل و متصدى سود او هستم و البته اين معناى دقيق و ارزندهاى است كه بفكر راه يافت ولى فقط افرادى كه با على مراتب كمالات انسانى نائل شدهاند و در طريق محبت الهى بعاليترين درجات رسيدهاند با اين مطلب تناسب دارند ٣- معنائى كه جامع بين اين دو معنا باشد يعنى علاوه بر اين كه تجارت و خريد و فروش تجار را بسوى او متوجه ميسازم خود من هم (رضوان من) براى او هستم.
٤- آنچه كه گفته شده (بعضى گفتهاند) كه هر كسى كه در اين جهان براى هدف عالى اخروى تجارت و يا فعاليتى مينمايد البته سود و بهره تجارتش را در آن جهان مىيابد و حسنات و نعمتها و ثوابهاى اخروى را بدست مىآورد و در مورد چنين بندهاى علاوه بر اينكه خداوند آن مزايا و پاداشهاى اخروى را باين بندهاش عنايت ميفرمايد جلوههايى از ذات مقدسش كه درخور لياقت و شايستگى اين شخص باشد براى او دارد بنا بر اين معنا اين حديث دلالت دارد بر اين كه افراد زاهد كه دل باين جهان نه بستهاند در بهشت از نعمتها و لذت روحانى نيز برخوردارند و اين معنا با معناى سوم نزديك است ٥- اينكه لفظ (وراء) بمعناى پيش و جلو باشد (من در پيش و جلو روى (او هستم) يعنى من انيس او و ياور و دوست دار و محبوب او هستم قبل از اينكه بنعمتهاى اخروى كه هدف نهائى تجار آخرت است. برسد يعنى من در اين جهان هم با او هستم پيش از اينكه بپاداشهاى اخروى برسد.
٦- باز هم گفته شد باين معنا كه من خود براى او تجارت مينمايم و بسود او معامله