٤٠- امالى صدوق ابن متوكل ... از حماد از حضرت صادق ٧ كه فرمود: در وصاياى لقمان به پسرش چنين آمده است: اى پسرك از خداى خود بگونه‌اى بترس كه اگر فرضا ثواب و طاعت جن و انس را داشته باشى باز هم بترس كه تو را عذاب كند و همين طور رجاء و اميدت بخدا بگونه‌اى باشد كه اگر بر فرض گناه جميع جن و انس را داشته باشى باز هم اميد برحمت و مغفرتش داشته باش. اقول- در باب مواعظ لقمان همين حديث با سندهاى ديگر گذشت.

٤١- معانى الاخبار از پدر خود ... از حضرت صادق ٧ كه فرمود: كسى كه داراى خوف باشد همين ترس زبان او را از گفتار باز ميدارد.

٤٢- تفسير قمى از پدر خود از ابن ابى عمير از ابن حجاج كه گويد بحضرت صادق ٧ عرض كردم. مردم حديثى در باره آخرين فردى كه فرمان رهسپار شدن بدوزخ در حق او صادر مى‌شود نقل ميكنند. حضرت فرمود آن طورى كه آنها ميگويند نيست و آن حديث چنين است كه رسول خدا ٦ كه فرمود: روز قيامت بآخرين كسى كه دستور ورود بدوزخ صادر مى‌شود هنگام اجراء دستور آن بنده توقف و التفات و توجهى بخدا مينمايد. خداوند جبار بملائكه موكل ميفرمايد: برگردانيد اين شخص را پس از برگرداندن خداوند بآن بنده خطاب مينمايد كه بچه مناسبت التفات و توجه نمودى؟ عرض ميكند خدايا چون گمان من اين چنين نبود. خداى مهربان ميفرمايد پس گمان تو چگونه بود؟ عرض ميكند خدايا من بتو حسن ظن داشتم و گمان و اميد بمغفرت تو داشته و توقع داشتم مرا در بهشت جايگزين فرمائى. خداوند جبار ميفرمايد: اى ملائكه و مامورين امن بعزت و جلال خود و بنعمت‌هاى ارزنده و بلندى مقام و ارتفاع رتبه‌ام سوگند اين بنده گنه‌كار يك لحظه هم گمان خوب نسبت بمن نداشت و اگر يك لحظه حسن ظن و اميد خير از من داشت من او را بآتش نمى‌ترساندم. همين دروغ. و ادعايش را امضاء نموده و او را داخل بهشت نمائيد. سپس حضرت فرمود. هر بنده‌اى گمان خوب و اميد خير از خدا داشته باشد خدا را با همان لطف در كنار اميدش خواهد يافت و همين است مضمون آيه شريفه كه فرموده: وَ ذلِكُمْ ظَنُّكُمُ الَّذِي ظَنَنْتُمْ بِرَبِّكُمْ أَرْداكُمْ فَأَصْبَحْتُمْ مِنَ الْخاسِرِينَ‌ (فصلت ٢٣) اين كيفر مطابق گمانى است كه شما در حق خدا داشتيد و همين سوء نيت و گمان بد شما، شما را پست و خوار نمود و در نتيجه از زيانكاران شديد.

٤٣- ثواب الاعمال از پدر خود ... از ابن ابى عمير با اختلاف مختصرى همين حديث را نقل كرده و در بابى كه عنوانش اين است (باب آنچه از رحمت خداوندى در