ترجمه بحار الانوار (قسمت سوم از جلد پانزدهم)
(١)
جلد اول
١ ص
(٢)
فهرست
٢ ص
(٣)
باب 39 در بيان عدالت و صفاتى كه اگر اين اوصاف در هر كسى باشد عادل بودنش روشن مىشود و اخوت و برادرى با او لازم و غيبت كردن او ممنوع است
٣ ص
(٤)
باب 40 در بيان اينكه كمال انسان به چيست و معناى مردانگى و جوانمردى
٦ ص
(٥)
باب 41 در بيان اينكه چه چيزهائى نجات دهنده و چه چيزهائى نابودكننده انسان است
٧ ص
(٦)
باب 42(در بيان طبقات و اصناف مردم و ستايش زيبا رويان و افراد ساده و آزاد)
٩ ص
(٧)
باب 43(در بيان محبت و دوستى خدا)
١٣ ص
(٨)
اما اخبار
١٤ ص
(٩)
باب 44(بياناتى در باره قلب و دل آدمى و شايستگى و تباهى آن و معناى واقعى و شنوائى و بينائى و سخن گفتن و حياة و زندگى
٢٦ ص
(١٠)
اما اخبار و روايات در اين باب
٣٢ ص
(١١)
باب 45 اين فصل در باره درجات و مراتب نفس و در اينكه نبايد باو اعتماد نمود و آراستهگى او چيست و چه چيزهائى براى او جلوه و زيبائى دارد و معناى جهاد اكبر و بزرگترين پيكار و حساب كشيدن از خويش و مبارزه با نفس و گرد لذتها و كامجوئىها نگشتن و در فكر غ
٦٣ ص
(١٢)
و اما اخبار و روايات
٦٤ ص
(١٣)
و اما اخبار و روايات
٧٥ ص
(١٤)
باب 47 در باره اهميت و بيان اطاعت و فرمانبرى از خداوند و از رسول خدا و ائمه اطهار
٩١ ص
(١٥)
باب 48(در برگزيدن و مقدم داشتن حق بر باطل و امر بگفتن حق و حقيقت گر چه تلخ و ناگوار باشد)
١٠٦ ص
(١٦)
باب 49(در باره كنارهگيرى از مردمان شرور و پليد و انس و الفت با خدا)
١٠٨ ص
(١٧)
باب 50 در باره اينكه آن رقم بيهوشى و از خود بيخودشدنى كه بعضى از افراد بهنگام قرائت قرآن و يا ذكر از خود نشان ميدهند اين خود از اثر تسلط شيطان بر آنها است(كه اين عمل را در نظر آنان زينت ميدهد)
١١٢ ص
(١٨)
باب 51 در باره اينكه رهبانيت و ترك دنيا و ديرنشينى و صحرانشينى بيابان گردى از نظر اسلام ممنوع و نهى شده و همچنين همكارى و اجراء دستورات و فرامين اهل بدعت و هوا پرستان كه مقرراتى بر خلاف شريعت معمول ميدارند حرام و غير مجاز است
١١٢ ص
(١٩)
اخبار
١١٤ ص
(٢٠)
باب 52 در موضوع يقين و صبر و تحمل بر شدائد و استقامت در راه دين
١٢٩ ص
(٢١)
اخبار
١٣٣ ص
(٢٢)
باب 53 در باره نيت و شرائط آن و مراتب و درجات آن و ارزش و ثواب آن و اينكه عمل قبول شده بسيار كم و نادر است
١٨٤ ص
(٢٣)
باب 54 در باره اخلاص و معناى قرب و نزديكى خداوند متعال
٢١٥ ص
(٢٤)
باب 55 در موضوع مخفى داشتن عبادت و مذموميت شهرت بعبادت
٢٥٩ ص
(٢٥)
باب 56 در طاعت و تقوى و ستايش متقين و صفات و علائم آنان و اينكه ميزان ارزش و شرط قبولى عمل تقوى است
٢٦٦ ص
(٢٦)
اخبار و احاديث در اين باب
٢٨٨ ص
(٢٧)
باب 57 در ورع و پرهيزگارى و اجتناب و دورى از امور مشكوك و شبههناك
٣٠١ ص
(٢٨)
باب 58 در باره زهد و پارسائى و مراتب و درجات آن
٣١٤ ص
(٢٩)
باب 59 در باره بيم و اميد و حسن ظن بخدا و گمان لطف و كرم از خداوند متعال داشتن
٣٢٧ ص
(٣٠)
اخبار و احاديث
٣٥٨ ص
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص

ترجمه بحار الانوار (قسمت سوم از جلد پانزدهم) - موسوي همداني، ابوالحسن - الصفحة ٣٦٥

خواهشهاى نفسانى آنها را باين طرف و آن طرف ميبرد

من رجا شيئا عمل له و من خاف من شي‌ء هرب منه‌

هر كس بچيزى اميد داشته باشد قطعا براى دستيابى بآن فعاليت و كوشش ميكند و كسى كه از چيزى بترسد از او بايد بگريزد.

بيان:

حتّى ياتيهم الموت‌

تا دم مرگ يعنى بدون توبه و جبران گذشته ميميرند

ترجّح‌

حركت داشتن چيزى كه در هوا معلق است يعنى اين طرف و آن طرف شدن-

ارجوحة

ريسمان و طنابى كه اطفال و كودكان براى طناب بازى درست ميكنند كه سوار بر او شده و با حركت كوچكى از اين سو به آن سو ميروند و مى‌آيند. حضرت آمال و آرزوهاى اين گونه مردم را بآن ريسمان تشبيه فرموده يعنى اينها سوار بر مركب آرزو و خواهشهاى نفسانى شده و با كمترين تحريكى باين سو و آن سو ميروند و با كوچكترين وهم و خيالى از حالت خوف بحالت رجاء ميروند و لفظ في در جمله‌

في الأمانى‌

ممكن است بهمان معناى ظرفيت باشد و يا بمعناى سببيت و يا بمعناى على (بر) باشد تذبذب و نوسان و حركت اينها در اين حالت و يا بسبب آرزوها و يا بر ريسمان آرزوها سوارند. و باز اينكه حضرت فرمود

ليسوا براجين‌

رجاء واقعى ندارند با اينكه واقعا حالت خوف و ترس را هم ندارند چون خوف و رجاء با هم متلازم هستند حضرت نه تنها رجاء آنان را نفى كرد متعرض مسأله خوف هم شد چون اميد واقعى بچيزى لازمه‌اش خوف از فوت او است‌

يلمّون‌

در قاموس گفته المّ باشر اللّهم يعنى مرتكب لمم شد و لمم بمعناى گناهان كوچك است.

و در آن حديث بعدى كه فرمود

ليسوا لنا بموال‌

اينها دوستان ما نيستند چون موالاة و دوستى تنها گفتار نيست، بلكه دوستى يك نوع عقيده و محبتى است در باطن و در دل و متابعت و پيروى عملى در ظاهر كه اين دو از هم قابل تفكيك و جدائى نيست. در نهج البلاغه از على ٧ چنين آمده كه حضرت پس از سخنرانى مفصّلى راجع بشخصى كه ادعاى پوچ و دروغين بداشتن رجاء و اميد داشت فرمود: اين شخص ادعا دارد كه بخداوند اميدوار است. بخداى بزرگ سوگند دروغ ميگويد. چطور شده كه اثر رجاء و اميد در اعمال و افعالش ديده نميشود. هر كس اميد وصول بچيزى را داشته باشد آثار اميد در كوشش و جديت در عملش مشاهده مى‌شود جز رجاء و اميد داشتن بخدا كه با مطالعه در اعمال مورد شك و ترديد قرار ميگيرد (مدخول) و هر گونه بيم و ترس از چيزى روشن و آشكار است كه اثر و نشانه آن در كارها پيدا است مگر ترس از خدا كه ناقص و معلول است و آثار آن را در اعمال نميبينيم در كار بسيار مهم و بزرگ يعنى سعادت هر دو جهان و رسيدن بدرجات عاليه بهشت ادعاى رجاء و اميد بخدا را دارد با اين وصف مشاهده مى‌شود كه در كارهاى كوچك و منافع مادى باميد و پشت گرمى بندگان ضعيف دلخوش كرده. با همين‌