ترجمه بحار الانوار (قسمت سوم از جلد پانزدهم) - موسوي همداني، ابوالحسن - الصفحة ٣٤٣ - باب ٥٩ در باره بيم و اميد و حسن ظن بخدا و گمان لطف و كرم از خداوند متعال داشتن
نداشته و آماده نبودند.
وَ يَخافُونَ سُوءَ الْحِسابِ از حسابرسىهاى ناگوار خوف دارند و لذا قبل از اينكه بحسابشان رسيدگى شود خود بحساب كارهاى خود ميرسند.
على بن ابراهيم و كلينى و صدوق و عياشى از حضرت صادق ٧ نقل كردهاند كه آن حضرت هنگامى كه ديد مردى با كمال دقت حق خود را تا آخرين دينار از برادر دينى خود استيفاء نمود اين آيه را تلاوت فرمود سپس حضرت فرمود: تو خيال ميكنى كه اينها از ظلم و جور الهى ميترسند؟ نه. چنين نيست، بلكه آنها از حساب دقيق و بررسى كامل كوچكترين كارها و اعمال ميترسند كه خدا اين گونه حسابگرى را سوء الحساب و حسابرسى ناگوار ناميده است پس هر كس در حساب از ديگران دقت زياد اعمال نمايد كار زشتى مينمايد. و در مجمع و تفسير عياشى از همان حضرت نقل نموده كه مقصود از سُوءَ الْحِسابِ اينست كه تمام كارهاى زشت و تمامى كارهاى نيك همه و همه مورد بررسى و حساب قرار گيرد و اين همان استقصاء و رسيدگى تا آخرين عمل و كارهاى انسان است.
نَنْقُصُها مِنْ أَطْرافِها كاستن از اطراف زمين يعنى هلاكت و نابودى اهل زمين. در احتجاج از امير مؤمنان على ٧ نقل نموده كه مقصود هلاك ساختن تبهكاران از قرون گذشته كه نامش را اينان و آمدن بطرف آنها (نَأْتِي الْأَرْضَ) ناميده. و در فقيه از حضرت صادق ٧ نقل كرده كه از معناى اين آيه از حضرت سؤال شد فرمود منظور از كاستن زمين از دست دادن علماء و دانشمندان است كه ثقل زمينند و على بن ابراهيم گفته يعنى مرگ علماء. در كافى از حضرت باقر ٧ نقل نموده كه حضرت سجاد ٧ مكرر ميفرمود كه اين آيه شريفه أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنَّا نَأْتِي الْأَرْضَ نَنْقُصُها مِنْ أَطْرافِها آمادگى بيشترى در نفس من براى مرگ و كشته شدن ايجاد ميكند كه منظور از كاستن از اطراف زمين از دست رفتن علماء و دانشمندان است. لا مُعَقِّبَ لِحُكْمِهِ يعنى هيچ قدرتى نيست كه از حكم و قضاء الهى جلوگيرى نمايد معقّب بچيزى ميگويند كه دنبال چيز ديگرى بيايد و آن را نابود و باطل كند وَ هُوَ سَرِيعُ الْحِسابِ يعنى خداوند بزودى و در آينده نزديكى بحساب اينها خواهد رسيد.
ذلك اين هلاكت و نابودى ستمكاران و جايگزين شد مؤمنين بجاى آنها لِمَنْ خافَ مَقامِي وَ خافَ وَعِيدِ از موقف من در مقام حساب و از وعيد و تهديد من بعذاب خوف و ترس دارند بيوتا آمنين خانههائى كه از ويرانى و از سوراخ كردن دزدان و از خراب نمودن و ويرانگرى دشمنان مصون است چون در دل صخرههاى كوه در كمال استحكام قرار گرفته. يا بخيال خودشان و غفلت و جهل ايشان از قدرت خداوند. تصور ميكنند كه اين خانهها از عذاب الهى در امن و امان و مصونند. ما كانُوا يَكْسِبُونَ ناگهان صيحه و غرش آسمانى آنها را