تحف العقول ت جعفری - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٣٦٧ - سفارشات امام كاظم
اى هشام؛ به احمقان حكمت نياموزيد كه بدان ستم نمودهايد، و آن را از اهلش باز نداريد كه در حق ايشان ظلم كردهايد.
اى هشام؛ آن كس كه زبانش راستگوست عملش پاك و نيكوست و آن كس كه نيّتش پاك باشد روزيش افزون شود و آن كس كه با برادران و خانوادهاش بخوبى برخورد كند عمرش طولانى گردد.
اى هشام؛ همان طور كه [دنياپرستان] حكمت را براى شما واگذاشتند، شما نيز دنيا را براى آنان واگذاريد.
اى هشام؛ آن كس كه مردانگى ندارد دين ندارد، و آن كس كه عارى از مردانگى است عقل ندارد، و با ارزشترين مردم كسى است كه دنيا را براى خود هيچ مقام و منزلتى نداند، هان! بتحقيق براى بدنهاى شما بها و قيمتى جز بهشت نيست، پس آن را جز به بهشت مفروشيد.
اى هشام؛ براستى امير المؤمنين ٧ مكرّر مىفرمود: «نشستن در صدر مجلس تنها سزاوار مردى است كه داراى سه خصلت باشد: ١- چون سؤال شود پاسخ گويد، ٢- و چون همگان از كلام عاجز شدند او سخن گويد، ٣- و رأى و نظرى ارائه كند كه به مصلحت همگان باشد. بنا بر اين شخصى كه اين صفات را ندارد و در صدر مجلس نشيند احمق است». و حسن بن عليّ عليهما السّلام فرموده:
«نيازهاى خود را از اهل آن بخواهيد، پرسيده شد: اى زاده پيامبر، اهل آن كيانند؟
فرمود: كسانى كه خداوند در كتابش وصف كرده و يادشان نموده، آنجا كه فرموده: إِنَّما يَتَذَكَّرُ أُولُوا الْأَلْبابِ: «تنها صاحبدلان پند مىپذيرند- زمر: ٩»، و ايشان خردمندانند». و على بن الحسين عليهما السّلام فرموده: «همنشينى با خوبان صلاح انگيز است، و همنشينى با دانشمندان موجب زياد شدن عقل و خرد. و فرمانبردن از حاكمان دادگر كمال عزّت است، و بسيار نمودن مال از راه كسب و كار نشانه كمال مردانگى. و راهنمائى مشورتكننده اداى حقّ نعمت است، و خوددارى از آزار نشانه كمال عقل بوده و موجب آسايش تن در دنيا و آخرت است.
اى هشام؛ فرد خردمند با كسى كه مىترسد او را تكذيب كند سخن نگويد، و نه به كسى كه از دريغش نگران است تقاضا كند و نه آنچه را نتواند بجا آورد وعده دهد، و نه بدان چه در اميدواريش سرزنش شود دل بندد، و نه بكارى كه بترسد در آن درمانده و عاجز شود اقدام كند. و امير المؤمنين ٧ مكرّر به ياران خود سفارش مىكرد و مىفرمود: «شما را به ترس از خدا در نهان و آشكار سفارش مىكنم، و