تحف العقول ت جعفری - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٣٠٥ - از فرمايشات امام صادق
همگى عزيز شوند.
٧١- شوهر در روابط خود با همسرش ناچار از رعايت سه چيز است: ١- سازگارى، تا در پرتو آن موافقت؛ سازش و محبّت و علاقه زن را بدست آورد، ٢- خوشرفتارى با او، ٣- و با آراستن ظاهر و توسعه در زندگى دل او را بدست آورد.
٧٢- و زن نيز در روابط خود با شوهر سازگارش ناگزير به رعايت سه چيز است: ١- يك رنگى، تا هميشه و در همه حال- خوشى يا ناخوشى- خاطرش را بخود آسوده سازد، ٢- تعهّد به او و نگاهداشتن او تا اگر گاهى خطائى از او سر زد در بارهاش دلسوزى كند و با او مهربان باشد، ٣- و اظهار عشق به او، با عشوه و ناز و زيبائى ظاهر در ديده شوهر.
٧٣- نيكى جز با سه خصلت تكميل نشود و بكمال نرسد: ١- شتاب نمودن در آن، ٢- و اندك شمردن بسيارش، ٣- و بىمنّت بودن آن.
٧٤- شادمانى و خرسندى در سه چيز نهفته مىباشد: ١- در وفادارى، ٢- و رعايت حقوق، ٣- و همكارى در مشكلات و سختيها و كارهاى دشوار.
٧٥- سه چيز راهنماى رسيدن به رأى درست است: ١- خوش برخوردى، ٢- خوب گوش دادن، ٣- و خوبى پاسخ.
٧٦- مردان سه دستهاند: ١- خردمند، ٢- احمق، ٣- و بدكار. خردمند چون سخن شنود و يا پرسيده شود پاسخ دهد، و چون زبان گشايد درست گويد، و چون گوش دهد [بخاطر] بسپارد. و فرد احمق شتابزده سخن گويد و در گفتگو حيران شود، و هر گاه وادار به كارى زشت شود انجام دهد. و چون به فرد تبهكار و بد اعتماد نمائى خيانت كند، و اگر آگاه و باخبرش سازى بىاحتراميت كند.
٧٧- برادران همكيش سه دستهاند: ١- آنكه همچون غذا و خوراك دائما مورد نياز تو ميباشد؛ فرد عاقل و خردمند است، ٢- و آن ديگر كه چون درد و مرض است فرد احمق است، ٣- و سوم آنكه همانند دارو [شفابخش] است، و فرد باهوش و زيرك است.
٧٨- سه چيز بر عقل و خرد انجام دهنده آن دلالت مىكند: ١- پيك و فرستاده كه حكايت از قدر و منزلت فرستنده كند، ٢- و هديّه و پيشكش؛ گوياى مقدار شخصيّت اهداكننده است، ٣- و نامه؛ كه نشانگر قدر و ارزش نويسنده است.[١]
[١] بنا بر نسخه بحار الانوار كه لغت« عقل» را دارد ترجمه اين گونه مىشود:« نشانگر ميزان عقل و خرد نويسنده است».