آخرت روبرو و مقابل شود و با قيامت بهشت نزديك شود و بهشت مايه حسرت و افسوس اهل دوزخ است، و دوزخ مايه اندرز پرهيزگارى است، و پرهيزگارى اساس و ريشه احسان. تقوا و پرهيزگارى هدف و غايتى است كه نه پوينده‌اش هلاك شود و نه عامل بدان پشيمان گردد. زيرا در پرتو تقوا است كه رستگاران كامياب گردند. و با گناه و نافرمانى است كه بازندگان خسارت و زيان بينند.

پس بايد خردمندان جلوگيرى كنند، و اهل تقوا درس گيرند.

پس ايمان بر چهار ستون است: صبر، باور، عدل و داد، و جهاد.

و صبر چهار شاخه دارد: اشتياق، ترس، زهد، انتظار. پس هر كس كه مشتاق بهشت است شهوتهاى نفسانى را از ياد ببرد. و كسى كه از دوزخ بيم داشت از چيزهاى حرام پرهيز كند. و هر كس كه در دنيا زاهد باشد مصيبتها بر او آسان گردد. و آن كس كه چشم براه و در انتظار مرگ است در كارهاى خير شتاب ورزد.

و يقين چهار شاخه دارد: تيزهوشى، رسيدن به حقايق، عبرت‌شناسى، سنّت و روش پيشينيان. هر آن كس كه تيزهوش است به حقيقت برسد. و كسى كه به حقيقت پى برد عبرت گيرد، و هر كس كه درس گرفت راه و روش گذشتگان را بشناسد و به كار گيرد، و چنين شخصى گويا با پيشينيان زندگى كرده است.

و عدل و داد چهار شاخه دارد: فهم عميق، فرو رفتن در دانش، قضا و داورى صحيح، و حلم و بردبارى وسيع و پهناور. پس هر كس فهميد؛ تمام نقاط تاريك دانش را روشن كند. و كسى كه حكم و فرمان را شناخت گمراه نشد. و هر كس بردبارى پيشه ساخت در كارش كوتاهى نورزيد و بدان صفت در ميان مردم خوشنام زيست.

و جهاد چهار شاخه دارد: سفارش به نيكى، بازدارى از زشتى، و پايدارى در ميادين نبرد، و دشمنى با فاسقان. پس هر كس كه سفارش به نيكى كرد پشت مؤمنان را استوار و محكم ساخت. و آن كس كه از زشتى بازداشت كافران را زبون و خوار كرده، و كسى كه در ميادين نبرد پايدارى نمود اداى وظيفه كرده است، و هر آن كس كه فاسقان را دشمن دارد براى خدا خشم گرفته و براى چنين شخصى خداوند خشم و غضب كند. اين بود تعريف ايمان و اركان و شعبه‌هايش.

و كفر بر چهار ستون است: فسق، غلوّ، شكّ، و شبهه.

و فسق چهار شاخه دارد: تندخوئى، كوردلى، بى‌توجّهى، سركشى. پس فرد خشن و تندخو مؤمن را خوار و فقيهان و دين‌شناسان را دشمن دارد و بر گناه اصرار