٨٠- مردم سه دسته‌اند: ١- نادان و جاهلى كه از آموختن امتناع مى‌كند و بيزار است، ٢- عالم و دانشمندى كه علمش او را سست و ضعيف ساخته است، ٣- و خردمند و عاقلى كه براى دنيا و آخرتش تلاش مى‌كند.

٨١- دارنده سه خصلت عارى از غربت و تنهائى است: ١- تربيت نيكو، ٢- بى‌آزارى، ٣- و اجتناب از شكّ و دودلى.

٨٢- روزها سه گونه است: ١- ديروز، كه ديگر بدست نمى‌آيد، ٢- و امروز كه مردم در آنند؛ شايسته است كه آن را غنيمت بشمارند، ٣- و فردائى كه تنها آرزوئى بيش نيست.

٨٣- هر كس كه سه خصلت در او نيست ايمانش بدو سودى نبخشد: ١- حلمى كه توسّط آن، جهل فرد نادان را دفع كند، ٢- و پارسائى و پرهيزى كه او را از آرزوى حرام بازدارد، ٣- و رفتارى كه در پرتو آن با مردم بسازد و راه بيايد و كنار آيد.

٨٤- سه چيز در هر كس كه باشد ايمانش كامل است: ١- آن كس كه چون خشم كند حقّ را زير پا نگذارد، ٢- و چون خشنود و راضى شود به باطل نگرايد، ٣- و چون به قدرت رسد گذشت كند.

٨٥- مردم دنيا نيازمند سه خصلتند: ١- رفاه و آسايش بدون خستگى، ٢- و فراوانى همراه با قناعت، ٣- و شجاعت عارى از سستى و تنبلى.

٨٦- فراموش كردن سه چيز در هيچ حالى شايسته فرد عاقل نيست: ١- فنا و ناپايدارى دنيا، ٢- و تغيير حالات، ٣- و آسيبهاى بى‌امان.

[١] مرحوم فيض كاشانى- رحمه اللَّه- در شرح اين روايت گويد:« علم حقيقى آنست كه دانستنش براى معاد و قيامت مفيد و سودمند باشد، و عدم آگاهى بدان موجب زيان در آن روز شود، آنگاه پس از بيان علم سودمند از نظر شرع؛ آن را به سه قسم منحصر نموده است:

١- آيه محكمه: كه اشاره به اصول عقائد دارد، زيرا براهين آن آيات محكمات جهان و قرآن كريم است. و در قرآن دلائل مبدء و معاد بلفظ« آيه» و« آيات» بسيار ذكر شده است، ٢- فريضه عادلانه: اشاره به علم اخلاق است كه خوبش از لشكر عقل و بدش از لشكر جهل است، و بر انسان واجب است كه داراى لشكر عقل و عارى از لشكر جهل باشد، و عدالت آن كنايه از حدّ وسط بين افراط و تفريط است، ٣- و سنّت پابرجا: اشاره به احكام شريعت؛ يعنى مسائل حلال و حرام دارد».