معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٧٠ - مقدمه

متوجه خلأها مى‌شويم.

بينات: شما به پيوند فقه و تفسير اشاره كرديد. عده‌اى قائل هستند ٥٠٠ تا ٢٠٠٠ آيات الاحكام داريم، اما شما معتقديد تمام قرآن آيات الاحكام است. لطفاً اين موضوع را تشريح بفرماييد.

استاد: شما اطلاع داريد از آن ٥٠٠ آيه، ١٥٠ آيه مكرر است، و مى‌ماند ٣٥٠ آيه. منظور آقايان همان احكام اصطلاحى است؛ يعنى وضو و نماز و غيره، ولى ما بايد كل دين را احكام بدانيم. يعنى اساساً هدف شريعت‌هاى الهى اين است كه جامعه سالم و قوى و مستحكم بسازند، لذا ابعاد و هندسه اين ساختمان را بايد ارائه كنند و اسلام چنين كارى كرده است و مى‌گويد اگر مى‌خواهيد زندگى سالم، سعادت‌مند و لذت‌بخش داشته باشيد:

يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَجِيبُوا لِلَّهِ وَ لِلرَّسُولِ إِذا دَعاكُمْ لِما يُحْيِيكُمْ.[١]

لما يحييكم يعني لما يجعلكم تلتذون بالحياة.

زنده‌اى كه از زندگى لذت نبرد، زنده نيست. اسلام مى‌گويد اگر مى‌خواهيد از زندگى لذت ببريد، به حرف‌هاى ما گوش دهيد. پس كل شريعت آيات الاحكام است نه فقط قرآن. چون: تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ‌.[٢] حدود يعنى مرز. اگر در داخل مرز حركت كردى، اين بنيان، سالم و تمام خواهد بود. اين حدود، احكام وضعى، اخلاق، آداب، احكام تكليفى و ... دارد.

بينات: مى‌شود در اين باره مثالى بزنيد.

استاد: روايتى از پيامبر اكرم (ص) داريم كه:

ما في القرآن آية الا و لها ظهر و بطن‌[٣]

علت صدور اين روايت اين است كه قرآن براى مناسبت‌هاى خاصى نازل شده است و چون به آن مناسبت خاص نظر دارد، آيه، مخصوص آن قوم يا آن زمان و قيد تاريخ خواهد شد. پيامبر اكرم (ص) اين دغدغه را داشت كه اگر مردم قرآن را فقط از جنبه تنبيهى بينند، اين قرآن مرده است. پس به مردم تأكيد

[١] . انفال، آيه ٢٤.

[٢] . نساء، آيه ١٣.

[٣] . علامه مجلسى، بحارالانوار، ج ٩٢، ص ٩٤.