معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ١٤١ - ٧ شبههشناسى و دفاع از حريم قرآن

٥. چگونگى دستيابى به حقايق تفسيرى و دقايق تأويلى قرآن‌

مرحوم استاد، آيت‌الله معرفت معتقد است كه اين ويژگى بايد از درون پاك مفسر نشأت گيرد و علامه‌ طباطبايى‌ (قدس‌سره) نيز از رهگذر برخوردارى از درون پاك به مبانى تفسير و معانى تأويل قرآن راه يافت و كارى بس خطير كرد كه جز از امثال او بر نمى‌آمد.[١]

با نگاهى به بحث تفسير و تأويل از ديدگاه علامه، روشن مى‌شود راهى كه علامه در تبيين حقايق قرآنى پيموده، از راه ديگران جدا است و راهى است اصيل و در عين حال كاملًا با نمودى نو و ساختارى تازه كه غريب و نامأنوس نمودن آن بر اثر انس با ديگر روش‌ها است وگرنه اصالت و قدمت روشن علامه در تفسير به عهد نخستين باز مى‌گردد كه تفسير قرآن از هرگونه آلايش، پاك و پيراسته بوده است.[٢]

٦. تمركز بر ابحاث قرآنى (حفظ صبغه قرآنى مباحث)

به نظر استاد معرفت، يكى از امتيازات‌ الميزان‌ اين است كه بحث‌ها را كاملًا قرآنى مطرح كرده و از طفره رفتن و گريز به مطالب بيرونى پرهيز كرده و صرفاً مطالب را از ديدگاه قرآن و با عرضه كردن آيات بر يكديگر ارزيابى كرده است.[٣]

البته جاى شگفتى است كه با چنين داورى صريح و روشنى درباره صبغه و رويكرد قرآنى تفسير الميزان‌، استاد معرفت در جاى ديگر، الميزان‌ را تفسيرى با «رنگى غالباً فلسفى» معرفى مى‌كند.[٤]

٧. شبهه‌شناسى و دفاع از حريم قرآن‌

به نظر استاد معرفت، علامه (قدس‌سره) بر اساس فهمى عميق از متون‌

[١] . بر اساس آيه شريفه ٥٢ سوره شورى:« وَ لكِنْ جَعَلْناهُ نُوراً نَهْدى بِهِ مَنْ نَشاءُ مِنْ عِبادِنا». مرزبان وحى، صص ١٦٢- ١٦١.

[٢] . ر. ك: مرزبان وحى و خرد، صص ١٦٢- ١٦١.

[٣] . ر. ك: مرزبان وحى و خرد، ص ١٥٨، مقاله استاد معرفت.

[٤] . ر. ك: تفسير و مفسران، ج ٢، ص ٤٩٧.