معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤١٨ - ٣ التمهيد فى علوم القرآن

فصل دوازدهم‌

اين فصل كه در حقيقت ادامه فصل قبل است، به نوعى ديگر از تفسير اجتهادى (تفسير عرفانى) اختصاص دارد. نويسنده ابتدا به توضيح عرفان، عرفان و حكمت، عناصر بنيادين مكتب عرفان (٦ عنصر) عرفان و تصوف، شريعت و طريقت، شيوه تفسير عرفانى و سرانجام معرفى تفاسير عرفانى (١٠ تفسير) مى‌پردازد.

فصل سيزدهم‌

نويسنده در اين فصل از «تفسير در عصر جديد» سخن مى‌گويد. ابتدا به «رشد تفسير با پيشرفت زمان»، «مفهوم تفسير عصرى» «نمونه‌ها» و «شيوه‌ها» مى‌پردازد. در «شيوه علمى» از يازده تفسير و در «شيوه ادبى اجتماعى» بعد از معرفى پيشروان اين مكتب از ١٧ تفسير، ياد مى‌كند. آنگاه «شيوه سياسى انحرافى» را يادآور مى‌شود و بعد به «شيوه عقلى افراطى» و دو تفسير از اين گروه مى‌پردازد و سرانجام از «تفسير بر حسب ترتيب نزول» سخن مى‌گويد.

فصل چهاردهم‌

آخرين فصل كتاب به «تفسير موضوعى» اختصاص يافته است. ويژگى‌هاى تفسير موضوعى (والايى در هدف، ژرف‌نگرى، نقش اثباتى) انواع تفسير موضوعى، اولين دسته‌بندى موضوعى آيات، تفاسير موضوعى فراگير (مفاهيم‌القرآن، منشورجاويد، پيام قرآن، معارف قرآن، تفسير موضوعى حكيم جوادى آملى، معارف قرآن‌) تفاسير لغوى و تفاسير متشابهات القرآن (١٠ تفسير) از ديگر موضوعات اين فصل است. كتاب با فهرست آيات، فهرست اعلام و فهرست منابع و مأخذ پايان مى‌پذيرد.

٣. التمهيد فى علوم القرآن‌

آيت‌الله محمدهادى معرفت، ناشر: قم، چاپخانه مهر، ٣ ج، ١٣٩٦ ق. چ اول. چ دوم: انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسين قم، ٦ ج، ١٤١١ ق. چ سوم، چاپخانه مهر ١٣٦٨ ه. ش.