معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٢٤٤ - ١١ توجه به همه ابعاد اسلام

٩. انقلابى و پدر شهيد

ايشان در عين حال كه عالم، فقيه، قرآن‌پژوه و مفسر بود، فردى انقلابى نيز بود. وقتى كه حضرت امام (ره) به نجف رفتند، ايشان درس ايشان را انتخاب كرد و كتابى درباره ولايت فقيه نوشت. بعد از هجرت به ايران و شروع جنگ تحميلى، فرزندش را تقديم انقلاب كرد. يعنى در حقيقت فردى انقلابى، پدر شهيد و در صحنه بود.

١٠. فقيهى نوآور و فروتن‌

حضرت آيت‌الله معرفت در بسيارى از مسائل فقهى ديدگاه‌هاى نو داشت كه در رساله عمليه و كتاب‌هاى فقهى ايشان منعكس شده است. ايشان در عين حال بسيار فروتن بود و با اين كه رساله عمليه ايشان به زبان‌هاى متعددى ترجمه شده بود و مراجعات بسيارى داشت، ولى مقيد بود گوشى تلفن را خودش بر دارد و پاسخ ديگران را بدهد. به ايشان عرض كردم خوب است شما دفترى در نزديك خانه تهيه كنيد و يك نفر را براى تنظيم كارهايتان وپاسخ‌گويى به تلفن‌ها بگذاريد، اما ايشان حاضر نشد دفتر بزند.

١١. توجه به همه ابعاد اسلام‌

در حقيقت ايشان در وجود خودش بين شيخ‌ طوسى‌، طبرسى‌ و علامه‌ طباطبايى‌ جمع كرده بود. هم‌چون شيخ‌ طوسى‌، هم فقيه بود، هم مفسر. اولين تفسير اجتهادى شيعه را شيخ‌ طوسى‌ نوشت. مثل مرحوم‌ طبرسى‌، به ديدگاه‌هاى مخالفان توجه داشت و رنگ مباحثش، رنگ وحدتى و تقريبى بود، همان‌گونه كه مرحوم‌ طبرسى‌ تفسير مجمع‌البيان‌ را به گونه‌اى نوشت كه هنوز در مصر چاپ مى‌شود. روايات اهل‌بيت (ع) را در كنار روايات صحابه و ديگران گذاشت تا آن نورانيت كلام اهل‌بيت (ع) روشن شود. ايشان در التفسير الاثرى الجامع‌ اين كار را كرد، روايات اهل‌بيت را در كنار روايات ديگران گذاشت. براى نمونه به مبحث «آمين» جلد اول مراجعه كنيد. ايشان به ظرافت و زيبايى‌