معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣٢٤ - ٤ اهلبيت(ع) آگاهان به باطن آيات

از آن خداوند است و نبايد قطع شوند.[١]

استاد معرفت در تبيين ديدگاه امام‌ جواد (ع) مى‌گويد:

وهكذا و بهذا الاسلوب البديع استنبط (ع) من تعبير القرآن دليلًا علي حكم شرعي كان حلا قاطعاً لمشكلة الفقهاء حلا ابدياً و هذا من بطن القرآن و تأويله الساري في كل زمان تعرفه الائمه، امام كل عصر حسب حاجه ذلك العصر[٢]

همچنين ايشان در توجيه روايتى كه طعام در آيه‌ فَلْيَنْظُرِ الْإِنْسانُ إِلى‌ طَعامِهِ‌[٣] را علم الذى يأخذه عمن يأخذه‌[٤] تأويل برده، چنين آورده است:

والمناسبة هنا ايضاً ظاهرة؛ لان العلم غذاء الروح و لا بد من الاحتياط في الاخذ من منابعه الاصيلة، و لا سيما علم الشريعه و احكام الدين الحنيف.[٥]

از نگريستن به اين نمونه‌ها، سه نكته اساسى قابل استفاده است:

الف. استاد معرفت عملًا از آگاهى ائمه (ع) از دلالت‌هاى باطنى آيات دفاع كرده است. به‌ويژه آنكه معانى باطنى پيش‌گفته از آن دسته از معانى‌اى نيستند كه به سادگى فراچنگ كسى آيد و يا با كار بست قواعد رايج تفسيرى به‌دست آيند.

ب. ايشان در كنار تأكيد بر احاطه اهل‌بيت (ع) بر معانى باطنى آيات، از آن دسته از رواياتى كه تأويل برخى از آيات را ناظر به اهل‌بيت (ع) دانسته، دفاع كرده است. اين در حالى است كه كسانى همچون‌ گلدزيهر، محمدحسين ذهبى‌ و آلوسى‌ از تفاسير شيعه به خاطر انعكاس اين دست از روايات انتقاد كرده‌اند. دفاع استاد معرفت از اين دست از روايات به معناى دفاع از مبانى شيعه در كنار حمايت از جايگاه اهل‌بيت (ع) است.

ج. در كنار دو نكته پيشين، استاد معرفت با دفاع و توجيه روايات پيش‌گفته، فضايل برجسته‌اى براى اهل‌بيت اثبات كرده است. نظير آنكه آنان همان اهل ذكراند، و وجودشان مايه حيات معنوى آدميان است.

[١] . وسايل الشيعه، ج ١٨، ص ٤٩٠،« ابواب السرقه».

[٢] . التمهيد فى علوم القرآن، ج ١، ص ٢٦٠.

[٣] . عبس، آيه ٢٤.

[٤] . التفسير و المفسرون فى ثوبه القشيب، ج ١، ص ٢٧.

[٥] . همان، ص ٢٧.