معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٢٦٩ - ٧ تقويت موضع شيعه در تعريف بطن آيات

كه بدون تنقيح و تهذيب استاد فعلًا بر زمين مانده است.

استاد در مقدمه‌ تفسير اثرى‌ مى‌گويد:

تفسير قرآن با تمامى اشكال و اقسام آن، بى‌نياز از مراجعه به اصول و اقوال نقل شده از سلف صالح و ديگر بزرگان نيست. لكن در اين عرصه، در برخى از اين آثار، ميان اثر سالم و ناسالم خلط صورت گرفته، به شكلى كه نيازمند غربال كردن و پژوهشى كامل است تا صدف سفالين از صدف حقيقى بازشناسى شود و جواهرات از سنگ‌ها تفكيك گردد، اين تفسيرى كه اكنون پيش روى شما است نهايت تلاش براى شناخت اخبار صحيح از ضعيف در مسائل مربوط به قرآن كريم است. كوششى در پرتو محكمات استوار كتاب و سنت، همراه با پردازش فنى بر طبق قواعد ارزشيابى آثار.[١]

٧. تقويت موضع شيعه در تعريف بطن آيات‌

از ديرباز شيعه متهم شده كه با باطن‌گرايى بى‌ضابطه، ظاهر قرآن را رها ساخته و براى اثبات عقايد خويش و تفسير آيات بر اساس ولايت امامان خود، روى به سوى تأويلى ناروا بر اساس وجود بطون آيات گذاشته است. مى‌توان گفت در اكثر كتبى كه اهل‌سنت در باره مواضع قرآنى شيعه نگاشته‌اند، بر تأويل شيعى اشكال كرده و آن را مستمسكى براى محكوميت اين مذهب قرار داده‌اند.

دكتر محمدحسين ذهبى‌ با لحنى خاص مى‌گويد:

شيعه تنها اكتفا به وجود ظاهر و باطن براى قرآن نكرده است، بلكه رسيده‌اند به اينكه قرآن هفتاد و هفت بطن دارد و كلامشان به اينجا خاتمه پيدا نكرده است؛ بلكه كلام را ادامه داده‌اند و ادعا كرده‌اند كه خداوند ظاهر قرآن را براى دعوت به توحيد و نبوت و رسالت قرار داده است و باطن آن را در دعوت به امامت و ولايت و مسايل مربوط به آن دو قرار داده است.[٢]

آقاى‌ ذهبى‌ در بررسى برخى تفاسير شيعه نيز، مواردى را ذكر مى‌كند كه‌

[١] . التفسير الاثرى الجامع، ج ١، ص ٦.

[٢] . التفسير و المفسرون فى ثوبه القشيب، ج ٢، ص ٢٣.