فراوانى صورت پذيرد تا تفسير جايگاه مناسب خود را در حوزه بيابد. اين نكته عجيب است كه من در بعضى از مواقعى كه‌ قرآن‌ مى‌خوانم، به آياتى برخورد مى‌كنم كه دليل خوبى براى مسائل فقهى است، اما كسى به آن‌ها استدلال نكرده است. مثلًا درباره مفسد فى الارض آيه‌: إِنَّما جَزاءُ الَّذِينَ يُحارِبُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ‌ مورد بحث قرار نگرفته است. همچنين آياتى كه در اواخر سوره احزاب است: لَئِنْ لَمْ يَنْتَهِ الْمُنافِقُونَ وَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ وَ الْمُرْجِفُونَ فِي الْمَدِينَةِ لَنُغْرِيَنَّكَ بِهِمْ ثُمَّ لا يُجاوِرُونَكَ فِيها إِلَّا قَلِيلًا مَلْعُونِينَ أَيْنَما ثُقِفُوا أُخِذُوا وَ قُتِّلُوا تَقْتِيلًا[١] سند خوبى براى مفسد است كه دايره‌اش از آيه پيش گفته نيز بيشتر است و امثال اين آيات زياد است.

حاج آقاى رشاد: به نظر شما آيا تحليل آيات الاحكام به ٥٠٠ و اين‌كه مى‌گويند با حذف ٣٥٠ آيه است، مبناى دقيقى دارد؟

آيت‌الله مكارم شيرازى: خير، اين درست نيست.

حاج آقاى رشاد: زمانى كه معجم فقهى مرحوم‌ آيت‌الله گلپايگانى‌ در حال تدوين بود، من به عنوان بازديد به آن‌جا رفتم. آن‌ها به من گفتند آياتى كه از مجموع كتب فقهى كه فقها به آن‌ها رجوع و تمسك مى‌كنند را استخراج كرديم؛ بالغ بر ١٢٠٠ آيه است كه به نظر من حتى اين عدد هم كامل نيست. پيشنهاد من انجام يك كار اساسى زير نظر حضرت عالى است كه آيات الاحكام را به صورت جامع در بر داشته باشد.

آيت‌الله مكارم شيرازى: اين كار شروع شده است.

حاج آقاى رشاد: در اين كار بايد همه آياتى كه به دلالات سه‌گانه و به اشكال مختلف مى‌تواند مورد تمسك قرار بگيرد، طبقه‌بندى شده و كار جديدى در اين زمينه پايه‌ريزى شود. شايد اين تعبير كمى جسارت‌آميز باشد، ولى بايد بگويم اجتهاد و كارهاى علمى ما نيز تقليدى شده است؛ چرا كه بزرگان در گذشته اهتمام كردند و مجموعه‌اى را در فقه به رشته تحرير درآوردند و هم اكنون همان مجدداً تكرار و از آن تجاوز نمى‌شود.

آيت‌الله مكارم شيرازى: بايد بگويم گروهى نزد ما آمدند و راجع به انجام‌

[١] . احزاب، آيه ٦٠.