معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣٢٦ - ٦ اثبات تشيع شمارى از مفسران صحابه و تابعان

مسأله ولايت و خلافت حضرت‌ امير (ع) مطرح شده است. در برابر اين رويكرد، استاد معرفت با استفاده از مبانى رجالى و نيز شواهد روايى و تاريخى، كوشيده است تا تشيع آنان را اثبات كند. نگارنده در بخشى از مقدمه كتاب‌ التفسير و المفسرون فى ثوبه القثيب‌ در ستايش از اين ويژگى از ايشان چنين آورده است:

توفّر المولف في دراسة دور المفسرين من الصحابة و التابعين علي تقد الآراء المطروحة حولهم و تحليلها اعتماداً علي المصادر الرجاليه، و ذهب الي براءة كثير منهم مما ألصق بهم جرحاً و تضعيفاً واثبت موالاة الكثيرين منهم لاهل‌البيت (ع).[١]

عبدالله بن مسعود، عبدالله بن عباس‌، طاووس بن كيسان‌، عكرمه‌، حسن بصرى‌ و ... از جمله كسانى‌اند كه استاد معرفت به‌رغم وجود برخى از قدح‌هاى رجاليان درباره آنان، از تشيع آنان دفاع و به استناد شواهد مختلف اثبات كرده است كه آنان جزو مواليان اهل‌بيت (ع) اند كه مخالفان اهل‌بيت (ع) براى تخريب چهره آنان، نسبت‌هاى ناروايى متوجه آنان ساخته‌اند.[٢]

به عنوان مثال، ايشان پس از ذكر برخى ادله مبنى بر باورمندى‌ عكرمه‌ به ديدگاه خوارج، به همه آن‌ها پاسخ داده است. چنان كه در روايتى چنين آمده كه امام‌ باقر (ع) قبل از مرگ‌ عكرمه‌ خود را به او رساند؛ اما او پيش از رسيدن امام جان داد. امام با تأثّر فرمود: اگر پيش از مرگ به او مى‌رسيدم، او را به اقرار به ولايت تلقين مى‌كردم تا سودمندش باشد.[٣] كشى‌ از اين سخن امام چنين نتيجه گرفته كه مستلزم قدح و فرجام تلخ‌ عكرمه‌ است. اما استاد معرفت با استناد به گفتار علامه‌ تسترى‌ چنين نتيجه مى‌گيرد كه نهايت دلالت اين روايت، مدح‌ عكرمه‌ است كه امام حاضر شده پيش از مرگ او بر سر بالينش حاضر شود.[٤]

[١] . التفسير و المفسرون فى ثوبه القشيب، ج ١، ص ٦.

[٢] . همان، صص ٢٣١- ٢١٧؛ صص ٣٧١- ٣٣٥.

[٣] . كافى، ج ٣، ص ١٢٣.

[٤] . التفسير و المفسرون فى ثوبه القشيب، ج ١، صص ٣٥٩- ٣٥٦.