معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣٢٨ - ١ ٧ ثبت معارف و آموزههاى تفسيرى و تأويلى پيامبر در زمينه قرآن

محو نمى‌شود.[١]

سه. امام افزون بر داشتن حافظه ملكوتى، مى‌كوشيد بر اساس قاعده‌ قيدوا العلم بالكتابة عموم آنچه به‌ويژه در زمينه قرآن از پيامبر مى‌شنيد، با نگارش ثبت كند. چنان‌كه خود فرمود:

فما نزلت علي رسول الله آيه من القرآن الا أقرأنيها و أملاها علي و كتبتها بخطّي‌[٢]

حضرت‌ امير (ع) به خاطر انس زياد با رسول اكرم (ص) و ارتباط معنوى بسيار نزديك با آن حضرت به گونه‌اى كه از او با عنوان نفس پيامبر ياد شده، اجازه داشت در شبانه‌روز و هر وقت و زمانى كه مجال مى‌يافت، به خانه پيامبر اكرم وارد شده و از دانش سرشار آن حضرت بهره گيرد.[٣]

چهار. افزون بر اين نكات، رسول اكرم خود براى تعليم و تربيت حضرت‌ امير (ع) از هيچ تلاش و كوششى دريغ نمى‌كرد. امام‌ على‌ (ع) خود در اين باره مى‌فرمايد: هنگامى كه پرسش‌هاى من از پيامبر پايان مى‌پذيرفت، ايشان شروع به سخن مى‌كردند.[٤]

چنان‌كه بر اساس همين اهتمام ويژه رسول اكرم كتاب جامعه به امام تعليم داده شد.[٥] پيامبر در آخرين لحظه بيش از وفات، هزار باب دانش به امام تعليم داد.[٦]

در سايه چنين كوششى، حضرت‌ امير (ع) به پايه‌اى رسيد كه به تمام آرا و معارف و آموزه‌هاى قرآن احاطه داشت و خود بارها مى‌فرمود: از من بپرسيد كه فلان آيه قرآن كجا، در چه زمان و ناظر به چه رخداد و يا شخصى نازل‌

شده است؟

[١] . كافى، ج ١، ص ٦٤« باب اختلاف الحديث، حديث ١٨».

[٢] . التفسير و المفسرون فى ثوبه القشيب، ج ١، ص ٢١٥. به نقل از: المعيار و الموازنه، ص ٣٠٠.

[٣] . الاعتقادات فى دين الاماميه، ص ١٢٠.

[٤] .« و كنت اذا سألته أجابنى و اذا سكت عنه و فنيت مسايلى ابتدأنى» كافى، ج ١، ص ٦٤« باب اختلاف الحديث»

[٥] . ر. ك: حديث‌شناسى، ج ١، صص ١٩٠- ١٨٨.

[٦] . الخصال، ص ٦٥٢.