معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣١٧ - دو مبانى اهلبيت(ع) و رد شبهه مسحور شدن پيامبر(ص)

مندرج در منابع اهل‌سنت است. بر اساس شبهه نخست، رسول اكرم (ص) هنگام برانگيخته شدن چنان در رسالت خود ترديد داشت كه در اثر گمان به درهم ريختن قواى دماغى، نزديك بود خود را از بالاى كوه به دره پرت كند. آنگاه كه نزد همسرش‌ خديجه‌ آمد، او براى آرام ساختن پيامبر و اطمينان‌دهى به رسالتش، او را نزد پسر عمويش‌ ورقة بن نوفل‌ برد. ورقة كه از دانايان مسيحى بود، به پيامبر اطمينان داد كه او به حق به رسالت برانگيخته شده است. اين در حالى ا ست كه خود او به رسالت رسول اكرم (ص) ايمان نياورد.

٢. بر اساس شبهه دوم، ارسال وحى بر پيامبر چنان مبهم و تاريك بود كه آن حضرت قادر به تمييز ميان جبرييل و شيطان نبود. از اين‌رو شيطان توانست در لابه‌لاى نزول آيات سوره مباركه نجم آياتى شيطانى برايشان القاء كند.

استاد معرفت در عين انتقاد از عالمان اهل‌سنت در برخورد غير عقلانى با اين دو مسأله و دفاع از ديدگاه اماميه كه بر روايات اهل‌بيت (ع) مبتنى است، چنين مى‌نويسد:

وقد تكلم فيها عامه اهل السنه بطريقه غير مآلوفة و ربما لا يستسيغها العقل الفطري في شي‌ء ... اما علماونا الاماميه فقد تكلموا فيها بطريقه عقليه علي اساس الاستدلال البرهاني مدعماً بالنقل المأثور عن الائمه اهل‌البيت (ع) ... و قد ذهب ائمه اهل‌البيت (ع) في كلا الموضوعين مذهبا نزيهاً.[١]

به استناد اين عبارت، استاد معرفت بر دو نكته تأكيد مى‌كند:

١. مبانى فكرى اهل‌بيت (ع) بر فطرت و عقل نظرى و برهانى مبتنى است و از اين رو داراى نزاهت و پيراستگى است.

٢. مبانى كلامى عالمان شيعه به خاطر تكيه داشتن بر روايات و نگرش‌هاى اهل‌بيت، اين چنين با فطرت و عقل منطبق شده است.

دو. مبانى اهل‌بيت (ع) و ردّ شبهه مسحور شدن پيامبر (ص)

استاد معرفت در بررسى معوذتين (دو سوره فلق و ناس) رواياتى را به نقل‌

[١] . التمهيد فى علوم القرآن، ج ١، ص ٧٣. استاد به تفصيل از اين دو شبهه پاسخ داده است. ر. ك: همان، صص ٩٤- ٧٤.