معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٧٩ - ٢٧ سلسله درسهاى تفسيرى موضوعى، معارفى از قرآن

ولايت فقيه مسأله‌اى برخاسته از طبيعت و خواست متدينان است؛ نه از انديشه كلامى شيعه؛ دين ربطى به حكومت ندارد؛ ولايت تشريعى مخصوص كسانى است كه ولايت تكوينى دارند و ...

آيت‌الله معرفت در مقدمه كتاب مى‌نويسد:

انگيزه من در اين بحث از آنجا بود كه در برخى نوشته‌هاى افراد فاقد تخصص و نيز گفته‌هاى بى خبران از مصطلحات فقهى، مسأله «ولايت مطلقه فقيه» زير سؤال برده شده و تفسيرهاى ناروا از آن نموده‌اند. هر يك از واژه‌هاى به كار رفته در اين عبارت را به گونه‌اى معنى كرده‌اند تا سلطنت مطلقه و بى قيد و بند فقيه را تداعى كنند.

فصل‌هاى كتاب چنين است:

١. حكومت دينى ٢. امامت در مكتب تشيع ٣. تبيين مفهومى ولايت مطلقه فقيه ٤. نقش بيعت در عصر حضور و غيبت ٥. پشتوانه نظام در حكومت اسلامى ٦. مبانى مشروعيت ولايت فقيه ٧. مناصب ولى فقيه ٨. ولايت تشريع‌[١] (حق قانون‌گذارى) ٩. ولايت تكوينى.[٢]

نويسنده در فصل اول به انديشه جدايى دين از سياست انتقاد مى‌كند و با بيان پنج فرع، آن را رد مى‌كند. در فصل دوم، مستندات قرآنى و روايى را مطرح مى‌سازد و مقام رهبرى پيامبر را برخاسته از مقام نبوت او مى‌داند. در فصل سوم، انواع تفسيرها از ولايت فقيه را ذكر مى‌كند و آن را منصب مى‌داند، شأن كلامى‌اش را تبيين و فقاهت را قيد مى‌شناسد. در فصل چهارم، به تحليل‌

مفهوم بيعت و مسئوليت‌هاى مردم در برابر امام و رهبر و تعهد آنان نسبت به تحقيق اهداف رهبرى مى‌پردازد. در فصل پنجم، مشورت و نظارت عمومى مردم بر حاكمان را دو پشتوانه سلامت نظام مى‌داند و مسئوليت رهبر در پيشگاه خدا و مردم را يادآورى مى‌كند. به نظر وى «قاعده لطف» بر مبناى حكمت الهى و ادله قرآنى و روايى مانند آيات مربوط به حكومت پيامبران و

[١] . اين دو فصل توسط مؤسسه امام صادق( ع) به صورت جزواتى مستقل نيز چاپ شده‌اند كه جهت اختصار از معرفى آن‌ها صرف‌نظر مى‌شود.

[٢] . همان.