معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٢٨١ - نمونههايى از عرضه روايات بر كتاب

يجعل مجرّد اعتبار السند أو محض وثاقة الراوي معياراً للقبول.[١]

بايسته يادآورى است كه حضرت استاد در اين طرح ابتكارى كه شيوه‌اى نوين در تفسيرنگارى قرآن به شمار مى‌آيد، تنها به سنجش روايات شيعه بسنده نكرده است. بلكه تمام روايات اهل‌سنّت تا سه قرن نخست را در اين طرح مورد ملاحظه قرار داده است. ايشان با نهادنِ آن‌ها در كفه ترازوى عرضه بر كتاب و سنّت قطعى، به نقد و نظر علمى آن‌ها پرداخت و ميزان اعتبار يا عدم اعتبار هر يك را معين كرد.

ناگفته پيدا است كه اين كار علاوه بر ايجاد زمينه تقريب بين مذاهب اسلامى و پرورش روحيه اخوّت و وحدت ميان آن‌ها، زمينه‌ساز نشر فرهنگ اهل‌بيت- عليهم السلام- در ميان ساير مسلمانان است و بدون آنكه موجب برانگيخته شدن احساسات ديگران شود، جايگاه علمى اهل‌بيت اطهار (ع) و افضليت آن‌ها را بر ديگر برداشت‌هاى تفسيرى نشان مى‌دهد.

كنار هم قرار گرفتن روايات تفسيرى شيعه و اهل‌سنّت در ذيل هر آيه، ضمن ايجاد فضاى مقايسه بين آن روايت‌ها، فرصت داورى را براى محقّقان منصف در سراسر عالم اسلام فراهم مى‌آورد و در نهايت به‌طور غير مستقيم، خواننده را به اين اعتقاد راسخ سوق مى‌دهد كه فهم قرآن بدون بيان اهل‌بيت، ناقص و ابتر است و اگر ديگران چيزى دارند، در واقع از خرمن علمى آنان خوشه‌چينى كرده‌اند و يا راه به بيراهه برده‌اند.

نمونه‌هايى از عرضه روايات بر كتاب‌

در جاى جاى اين اثر گرانسنگ شاهد هستيم كه مؤلّف گرامى پس از انتخاب و طرح بخشى از آيات، ابتدا به صورت گذرا به برداشت‌هاى تفسيرى و برجسته كردن محكمات آن، اقدام و مسلّمات آن را تدوين مى‌كند، سپس با استفاده از آن محكمات به عنوان معيارى مطمئن به سنجش و موازنه روايات وارده مى‌پردازد و به صورت علمى و فنّى، عمليات عرضه بر كتاب را تعقيب و

[١] . همان، ص ٢٣٣.