معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ١٠٨ - مقدمه

بازخواست مى‌شود. از سويى اگر آن را رها كنم، گمان ندارم كه تا مدت‌ها كسى بتواند اين حركت را ادامه دهد. اين كار- بحمدالله- موجى ايجاد كرده است، يعنى اكنون در تمام حوزه‌ها- و حوزه قم كه جاى خود دارد- در باب اين مسايل حركت‌هايى قوى صورت گرفته است. در مشهد و اصفهان نيز به همين ترتيب.

امروزه بحث درباره علوم قرآنى در شمار علوم رسمى است؛ آن وقت فكر مى‌كنم اگر يك ذره كوتاهى كنم، مسئول باشم.

كيهان‌فرهنگى: با توجه به اينكه اوايل در حوزه‌ها به‌طور مستقيم به‌ قرآن‌ عنايت كافى نمى‌شد، عمده‌ترين دليل بى‌توجهى شيعه و حوزه‌ها به قرآن را چه مى‌دانيد؟

آيت‌الله معرفت: هست؛ اين طور نبوده كه در حوزه‌ها به قرآن عنايت نشود، منتها مثلًا فقها عنايتشان به آيات الاحكام است، يعنى آياتى را كه مربوط به احكام شرعيه است جمع مى‌كنند (بيش از پانصد آيه) و روى آن‌ها بحث مى‌كنند و بررسى مى‌نمايند كه از اين‌ها چگونه استفاده نمى‌كنند. به همين سبب فقها روى ديگر آيات كار نكرده‌اند. اين مربوط به فقها. اما در حوزه، بيشتر فكرشان متوجه ماهيت ارائه معانى و مقاصد قرآن است و در تفسير كار كرده‌اند. كتاب‌هاى تفسيرى هم داريم- اگرچه در آن حد هم نمى‌توانيم بگوييم داريم- اما تا حدودى توانسته‌ايم تفاسير خوبى ارائه دهيم و تفسير عصر اخير هم تفسير علامه طباطبايى‌ است. و اينكه قرآن چه مراحلى را گذرانده و چگونه نازل شده، اين‌ها مى‌گفتند خيلى مؤثر نيست.

يكى از مباحثى كه به علوم‌القرآن مربوط است، «اسباب النزول» مى‌باشد. اين بحث بسيار اهميت دارد، اما متأسفانه منابعى كه اين اسباب‌النزول را براى ما مشخص كند، وجود ندارد.

كيهان‌فرهنگى: علت عدم وجود اين منابع چيست؟

آيت‌الله معرفت: اين تساهل صدر اسلام است؛ براى نمونه‌ جلال‌الدين سيوطى‌ با اينكه مرد ميدان است و از قوى‌ترين افرادى است كه نام او را در