معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣٤٤ - جايگاه صحابه در تفسير

حنيف‌، عبادة بن صامت‌، ابى ايوب انصارى‌، خزيمة بن ثابت‌، ابى سعيد خدرى‌ و امثال آن‌ها لازم شمرده شده است.[١] سلمان فارسى‌ كه بغضش را بغض خدا و مهرش را مهر او دانسته‌[٢] و او را محدّث شمرده‌اند[٣] و جزو حواريون حضرت پيامبر محسوب شده است‌[٤] به وى باب‌الله در زمين اطلاق شده كه هركس او را بشناسد، مؤمن است و هركس انكارش كند، كافر مى‌گردد.[٥]

عبدالله بن مسعود كه حضرت‌ على‌ (ع) در وصف او و تعدادى از صحابه فرمود: زمين براى هفت نفر خلق شده كه اهل زمين به واسطه آن‌ها روزى مى‌خورند و باران دريافت مى‌كنند: عبدالله بن مسعود، ابوذر، عمار، سلمان فارسى‌، مقداد بن اسود، حذيفه‌ و من كه امام آنانم.[٦] عَمْر بن حَمِق خزاعى‌ كه جزو حواريون اميرالمؤمنين (ع) شمرده شده است،[٧] همچنين‌ قيس بن سعد بن عبادة كه جزو اصفياى اولياى اميرالمؤمنين (ع) محسوب شده است.[٨]

صحابه در گسترش و تبليغ معارف قرآن تلاش فراوانى كردند. از همان آغاز پيوستن به اسلام، حقايق وحى را از پيامبر اكرم (ص) دريافت كرده و تحت تأثير پيام‌هاى معنوى دين قرار گرفتند.

دليل اين سخن آيات قرآن كريم است. پيامبر اكرم (ص) در پرتو قرآن مجيد، برنامه كامل و جامع تحول همه‌جانبه تازه مسلمانان را طراحى نمود؛ وى در اردوگاه شرك خيمه زد، يارانى را جذب و با توحيد و معارف بلند آسمانى آشنا كرد به تدريج جمعيت معتنابهى از مؤمنان بوجود آورد كه آماده جانفشانى در راه دين بودند؛ صف آنان را از مشركان جدا كرد.[٩] آنان انتقام مشركان را به‌

[١] . ر. ك: صدوق، عيون اخبار الرضا، ج ١، ص ١٣٤.

[٢] . ر. ك: بحارالانوار، ج ٢٢، ص ٣٤٧.

[٣] . ر. ك: وسائل الشيعه، ج ٢٧، ص ١٤٦.

[٤] . ر. ك: اقبال نيشابورى، روضه الواعظين، ص ٢٨٣.

[٥] . ر. ك: بحارالانوار، ج ٢٢، ص ٢٧٣.

[٦] . ر. ك: خصال، ص ٣٦١

[٧] . ر. ك: طوسى، اختيار معرفه الرجال، ٢٤٨.

[٨] . همان، ص ٢٩.

[٩] . حجر، آيه ٩٤« فَاصْدَعْ بِما تُؤْمَرُ وَ أَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِكِينَ».« صْدَعْ» به معنى شكافتن است.