معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤١٥ - انگيزه نگارش و ترجمه

اسرائيلى دانسته بود، در ترجمه اين نسبت را تكذيب مى‌كند. معرفى مفسران تابعِ تابعان هم از اضافات ترجمه است.

فصل هشتم‌

نويسنده اين فصل را به «نقش اهل‌بيت در تفسير» اختصاص داده است. ابتدا با توجه به حديث ثقلين بر اين كه عترت در كنار قرآن است، تأكيد مى‌كند و آنگاه نكاتى درباره اين حديث را توضيح مى‌دهد. (لزوم مودت اهل‌بيت، تداوم امامت اهل‌بيت و اثبات مرجعيت علمى آنان بعد از رسول، راسخان در علم و عالم به تفسير و تأويل بودن اهل‌بيت). وى نقش اهل‌بيت در تفسير را تربيتى- آموزشى و راهنمايى مردم به راه‌هاى تفسير مى‌داند. به دو مشكل در روايات منقول از معصومان (بى‌اعتبارى برخى از كتب تفسير روايى- خلط برخى مفسران ميان تفسير و تأويل‌هاى معصومان) تأكيد دارد و به جعل حديث از زبان ائمه اشاره مى‌كند. در بخش ديگر نمونه‌هايى از تفاسير معتبر منقول از اهل‌بيت (آيات وضو، قصر در سفر، خمس، قطع يد، تحريم خمر، قتل عمدى مؤمن، سه طلاقه كردن، تشريع متعه، رجعت و بداء) را نقل و بررسى مى‌كند.

جلد دوم‌

جلد دوم در يك بحث آغازى (تفسير در عصر تدوين) و فصل ٩ تا ١٤ سامان يافته است.

بحث آغازين‌

نويسنده ابتدا با عنوان «تفسير در عصر تدوين» بيان مى‌كند كه تفسير در آغاز تنها به صورت شفاهى آموخته مى‌شد و در دوره تابعانِ تابعان در دفاتر و لوح‌ها ضبط مى‌گشت و در نيمه‌هاى قرن دوم، تدوين تفسير آغاز شد. از نگاه نويسنده، تفسير فراء نخستين تفسير مدون بود. آنگاه مراحل تفسير و تنوع آن را شرح مى‌دهد. نويسنده در بخش «تفسير تربيتى» بيان مى‌كند كه تفسير تربيتى از آغاز با دو شيوه روش تفسير به ماثور و روش تفسير اجتهادى شروع شد. آنگاه از تفاسير جامع مانند مجمع‌البيان‌ و ديگر تفاسير ياد مى‌كند. وى در