معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ١٥١ - نقد آراى علامه در آثار استاد معرفت

پيامبر (ص) بحث كاملى مطرح كرديم و رواياتش را به صورت فراگير باطل كرديم‌[١]. علامه‌ طباطبايى‌ در اين‌جا كلامى دارد كه اثر غرابت‌[٢] از آن آشكار است:

ولسيدنا الطباطبائي هنا كلام قريبدو عليه أثر الغرابة راجع الميزان، ج ٢٢، صص ٥٥١- ٥٥٠.[٣]

١٧. علامه طباطبايى: [نقد رأى‌ محمد عبده‌ درباره فرشته، جن و شيطان‌].

استاد معرفت: [اظهار تأسف از اين نقد].[٤]

١٨. علامه طباطبايى: مراد از آيه‌ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَ قَلْبِهِ‌[٥] اين است كه خداى سبحان، مالك همه چيز و از جمله انسان است و مالكيت او نيز حقيقى است نه اعتبارى و قراردادى، بنابراين خدا به انسان حتى از خود انسان نزديك‌تر است؛ زيرا او است كه به انسان، هستى او و قواى نفسانى‌اش را تمليك كرده و در نتيجه او حايل بين انسان و نفس او است‌.[٦]

استاد معرفت: آيه احتمال همه آراى (گانه) را دارد، چون قرآن حمّال ذو وجوه است و هر آيه هفت بطن معنايى دارد، گرچه آيه به حسب موقعيت خاص خود جز وجهى را كه ما ترجيح داديم بر نمى‌تابد و آن مرگ قلب است.[٧]

١٩. علاه طباطبايى: از آيه‌ وَ إِذْ نَتَقْنَا الْجَبَلَ فَوْقَهُمْ ...[٨]

استاد معرفت: كلام علامه‌ طباطبايى‌ در اين‌جا به اعتماد وى بر روايات مأثوره در تفسير اعتماد دارد و نشان مى‌دهد كه در تفسير قرآن به روايات‌

استناد مى‌كند. بما لا صراحة فيه بل و لا بلكه در مواردى كه حتى روايت ظهور

[١] . التمهيد، ج ١، صص ١٦٨- ١٦٤.

[٢] . نامأنوس و دور از ذهن بودن.

[٣] . التفسير الاثرى الجامع، ج ١، صص ٢٤٤- ٢٤٣، پانوشت.

[٤] . شبهات و ردود، ص ١٩٠.

[٥] . انفال، آيه ٢٤.

[٦] . علوم قرآنى، صص ٣٢٤- ٣٢٣.

[٧] . التمهيد، ج ٣، صص ٢٥٦- ٢٤٨.

[٨] . اعراف، آيه ١٧١.