معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ١٥٦ - نقل آراى علامه طباطبايى در آثار استاد معرفت

٢٠. بر اساس آيه‌ وَ نَزَّلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ تِبْياناً لِكُلِّ شَيْ‌ءٍ[١] همه اصول معارف و مبانى احكام شريعت در قرآن آمده و روايات در اين باره فراوان است.[٢]

٢١. وفاى به عهد: ... وَ أَوْفُوا بِالْعَهْدِ إِنَّ الْعَهْدَ كانَ مَسْؤُلًا[٣] شامل عهد فردى و اجتماعى هر دو مى‌شود.[٤]

٢٢. مراد از «وزن» در آيه‌ فَلا نُقِيمُ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَزْناً[٥] سنگينى عمل است در برابر سبكى آن و مراد از آن در آيه‌ وَ الْوَزْنُ يَوْمَئِذٍ الْحَقُ‌[٦] وزنى است كه اعمال با آن سنجيده مى‌شود كه آن «حق» است، پس هر عملى به اندازه برخوردار بودنش از حق، اعتبار و ارزش دارد؛ حسنات بر اثر برخوردارى از حق سنگين است و سيئات كه باطل‌اند، وزنى ندارند.[٧]

٢٣. بر پايه آيه‌ لَوْ كانَ فِيهِما آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتا اگر براى جهان چند خدا فرض شود، آن خدايان در ذات و حقيقت با هم مختلف و متباين خواهند بود و تباين ذاتى آنان به تباين در تدبير عالم مى‌انجامد. در اين صورت فساد در تدبير عالم پيش مى‌آيد و آسمان و زمين، فاسد مى‌شوند.

استاد معرفت: اين‌گونه استدلال، طريقه‌اى عقلانى است كه عرف عام هم آن را مى‌پذيرد و به كار مى‌برد.[٨]

٢٤. مفاد آيه‌ أَ وَ لَمْ يَرَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ كانَتا رَتْقاً فَفَتَقْناهُما.[٩] تفرع و برآمدن موجودات از اصل واحد است، پس ابتدا حالت رتق و سپس‌

حالت فتق مطرح است.[١٠]

[١] . نحل، آيه ٨٩.

[٢] . التمهيد، ج ٦، ص ٢٤.

[٣] . اسراء، آيه ٣٤.

[٤] . التمهيد، ج ٦، ص ٣٠٩.

[٥] . كهف، آيه ١٠٥.

[٦] . اعراف، آيه ٨.

[٧] . شبهات و ردود، ص ٢٦٦.

[٨] . التمهيد، ج ٥، ص ٥٠١.

[٩] . انبياء، آيه ٣٠.

[١٠] . التمهيد، ج ٦، ص ١٣٣.