معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ١٥٥ - نقل آراى علامه طباطبايى در آثار استاد معرفت

بر بازگشت ضمير در قَبْلَ مَوْتِهِ‌ به حضرت‌ مسيح‌ (ع) دارد.[١]

١٥. مخاطب حقيقى و اصلى آيه‌ وَ إِمَّا يُنْسِيَنَّكَ الشَّيْطانُ فَلا تَقْعُدْ بَعْدَ الذِّكْرى‌ مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ‌[٢] پيامبر اكرم (ص) نيست، بلكه در اين‌گونه خطاب‌ها از باب‌ اياك اعنى و اسمعى يا جاره‌ مخاطب پيامبر اكرم (ص) و مراد، ديگران هستند.[٣]

١٦. برخى (فريابى‌ و غير او) از على‌ (ع) نقل كرده‌اند كه آيه‌ الَّذِينَ آمَنُوا وَ لَمْ يَلْبِسُوا إِيمانَهُمْ بِظُلْمٍ أُولئِكَ لَهُمُ الْأَمْنُ وَ هُمْ مُهْتَدُونَ‌[٤] درباره حضرت‌ ابراهيم‌ (ع) و ياران او است و درباره امت اسلامى نيست؛ ولى چنين روايتى با اصول استخراج شده از كتاب و سنت سازگار نيست و آيه در دلالتش عام است.[٥]

١٧. [ذيل آيه ٧٢ سوره انفال و به مناست بحث نسخ‌] در صدر اسلام توارث (ارث برى) بر پايه هجرت و موالات در دين بود.[٦]

١٨. [ذيل آيه ٣ سوره رعد: وَ مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ جَعَلَ فِيها زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ‌] به گفته مفسران [مانند طنطاوى‌ در الجواهر و مراغى‌ در تفسير و ...] زوجيت گياهان از حقايق علمى روشن و بى‌غبار است؛ ولى آيه ٣ سوره رعد بر آن دلالت ندارد، گرچه از آيات ١٠ سوره لقمان و ٤٩ سوره ذاريات و ٣٦ سوره يس استفاده مى‌شود.[٧]

١٩. [ذيل آيه ٤١ سوره ابراهيم: رَبَّنَا اغْفِرْ لِي وَ لِوالِدَيَّ وَ لِلْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ يَقُومُ الْحِسابُ‌] آزر قطعآً پدر حضرت‌ ابراهيم‌ (ع) نبوده است.

استاد معرفت: علامه‌ طباطبايى‌ تحقيقى در اين باره دارند كه آن را از قرآن‌

برداشت كرده‌اند. (استظهره من القرآن‌).[٨]

[١] . شبهات و ردود، ص ١٠٩.

[٢] . انعام، آيه ٦٨.

[٣] . التمهيد، ج ٣، ص ٤٦٠.

[٤] . انعام، آيه ٨٢.

[٥] . التفسير الاثرى الجامع، ج ١، صص ٢٣٦- ٢٣٥.

[٦] . التمهيد، ج ٢، ص ٣١١.

[٧] . شبهات و ردود، صص ٣١٧- ٣١٦.

[٨] . همان، صص ٥٥- ٥٣.