معتقدند تأويل چهار معنا دارد كه سه معناى آن از آيات استفاده مى‌شود، اما معناى چهارم تأويل در بيانات معصومان (ع) آمده و آن عبارت از تطبيق و جرى است. سپس به ذكر آيات متشابه و تأويل صحيح هر كدام مى‌پردازند.

استاد معرفت در جلد چهارم‌ التمهيد- كه به فرزند شهيدشان‌ على معرفت‌ هديه كردند، در مقدمه، گوشه‌اى از زندگى نورانى آن شهيد سعيد را ذكر مى‌نمايند، به بحث اعجاز پرداخته، مفهوم اعجاز، مراحل تحدى، ابعاد اعجاز قرآنى و مباحث ديگرى را ذكر و قول به «صرفه» را كه در كلمات برخى از بزرگان آمده، نقد و ارزيابى مى‌كنند. ايشان اعتقاد دارند قول به «صرفه» مى‌تواند معناى صحيحى داشته باشد و مراد آن باشد كه آنقدر اين كتاب در ادب و فصاحت و ديگر ابعاد اعجاز برترى يافته كه انسان‌ها از هم‌آوردى با آن عاجز شده و منصرف از تلاش در اين زمينه شده‌اند؛ و يا آنكه اصولًا در طاقت انسان‌ها نيست كه علومى را تحصيل كنند كه بتوانند متنى نظير قرآن بياورند.

ايشان به مهم‌ترين جملات و اشعار عرب اشاره و آن‌ها را با آيات قرآن مقايسه كرده و برترى‌هاى غير قابل انكار آيات را بر هر يك از آن‌ها متذكر مى‌شوند.

در جلد پنجم به بيان ابعاد اعجاز بيانى در حوزه نظم و چينش عجيب قرآن پرداخته و همگام با برخى از اصحابِ فنون بلاغى و قرائات، بر آهنگ درونى كلمات و آيات قرآنى و نيز تصوير سازى‌هاى زنده قرآن به عنوان جلوه‌هايى از اعجاز بيانى قرآن تأكيد مى‌كنند.

ايشان در جلد ششم‌ التمهيد به موضوع «اعجاز علمى» و اعجاز تشريعى قرآن پرداخته‌اند. معظم‌له معتقدند: ادعاى اشتمال قرآن بر همه علوم، بى‌دليل و افراطى است. قرآن به دليل آنكه از ناحيه خدايى كه اسرار آسمان‌ها و زمين را مى‌داند، نازل شده، به مناسبت، اشاراتى به اسرار طبيعت و هستى كرده است. اين اشارات براى اشخاصى كه جوياى حقيقت باشند، ثابت مى‌كند كه اين كتاب محصول فكر پيامبر اكرم (ص) و حتى گروهى از همفكران او نيست.

وى آن‌گاه به جلوه‌هايى از اسرار طبيعت در آيات قرآن اشاره مى‌كند. و در