معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٢٨٢ - نمونه دوم

روايات صحيح از سقيم را بازشناسى مى‌كند.

در اين اثر ماندگار از اين نمونه‌ها، به‌ويژه در تفسير سوره بقره- كه ان‌شاءالله به زودى به زيور طبع آراسته خواهد شد- بسيار فراوان ديده مى‌شود. قبل از پرداختن به نمونه‌هايى از آن، به دو نمونه از موارد به كارگيرى اين روش كه نظر مؤلّف محترم را به خود معطوف داشته است و آن‌ها را در مقدمه‌ تفسير الاثرى‌ تحت عنوان «كيف العرض على كتاب الله»[١] آورده است، اشاره مى‌كنيم.

نمونه نخست‌

استاد راحل، با استشهاد به قول علامه‌ طباطبايى‌- ره- در ارتباط با رواياتى كه درباره قصّه هاروت و ماروت وارد شده‌اند و به آن دو فرشته الهى گناهانى را نسبت داده‌اند، مى‌نويسد كه اين نسبت‌ها با صريح قرآن كه فرشتگان را معصوم معرفى مى‌كند، سازگار نيست و لذا نمى‌توان به آن‌ها اعتنا كرد.

علامه‌ طباطبايى‌ در اين باره مى‌نويسد:

إنّها قصّة خرافية تنسب إلي الملائكة المكرمين ما يخالف نص القرآن علي نزاهتهم و طهارة ساحتهم عن الأدناس و الأرجاس. قال تعالي: «بَلْ عِبادٌ مُكْرَمُونَ* لا يَسْبِقُونَهُ بِالْقَوْلِ وَ هُمْ بِأَمْرِهِ يَعْمَلُونَ»[٢] و قال: «لا يَعْصُونَ اللَّهَ ما أَمَرَهُمْ وَ يَفْعَلُونَ ما يُؤْمَرُونَ‌[٣]».[٤]

نمونه دوم‌

در منابع اسلامى رواياتى در مورد تزويج فرزندان‌ آدم‌ ابوالبشر وارد شده است كه بر اساس آن‌ها، يكى از فرزندان‌ آدم‌- هابيل‌- با حوريه بهشتى و يكى ديگر- قابيل‌- با زنى از نسل جنّ ازدواج كردند و از اينجا نسل بشر تكثير شد.

[١] . التفسير الاثرى الجامع، ج ١، صص ٢٤٦- ٢٢٢.

[٢] . انبياء، آيات ٢٧- ٢٦.

[٣] . تحريم، آيه ٦.

[٤] . الميزان، ج ١، ص ٢٤١؛ التفسير الاثرى الجامع، ج ١، ص ٢٣٥.