حج و عمره در قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤٥٩ - حديث

گفت: مهاجران، در درّه مهاجران، فرود آمدند و انصار، در درّه انصار و مردم، در جاهاى خودشان و به مردم، مناسكشان را آموخت و فرمود: «رَمْى جَمَره كنيد، مثل ريگ انداختن با انگشت».

٦٩٠. إرشاد القلوب- به نقل از حُذَيفه-: پيامبر خدا، به مؤذّنان دستور داد كه در ميان مردم منطقه پايين و بالا اعلام كردند: آگاه باشيد! پيامبر خدا، امسال، آهنگِ حج دارد، تا به مردم، حجّ آنان را تفهيم كند و مناسكشان را به آنان بياموزد، تا براى هميشه برايشان، سنّت باشد. پس هيچ‌كس از آنان كه مسلمان شده بودند، باقى نماند، مگر آنكه در سال دهم [هجرى‌] با پيامبر خدا حج گزاردند، تا شاهد منافعشان باشند و پيامبر صلّى اللّه عليه و آله حجّشان را به آنان بياموزد و مناسكشان را به آنان، بشناسانَد.

و پيامبر خدا، مردم را بيرون آورد- و همسران خود را نيز با خود آورد- و آن، حَجّة الوداع (واپسين حج) بود. پس چون حجّشان پايان يافت و مناسك خود را به پايان بردند و مردم، همه آنچه را بدان نيازمند بودند، شناختند، ايشان، به آنان اعلام كرد كه آيين ابراهيم عليه السّلام را برايشان برپا داشته و همه آنچه را مشركان پس از او پديد آورده بودند، از آنان زدوده و حج را به حالتِ نخستين آن، باز گردانده است.

٦٩١. امام صادق عليه السّلام: پيامبر صلّى اللّه عليه و آله ازاين‌رو در صحرا (/ بيدا)[١] «لبّيك» گفت. چون مردم، لبّيك گفتن را نمى‌دانستند، دوست داشت كه چگونگى لبّيك‌گويى را به آنان بياموزد.

٦٩٢. امام صادق عليه السّلام: شيعه، پيش از امام باقر عليه السّلام مناسك حج و حلال و حرامشان را نمى‌دانستند، تا آنكه امام باقر عليه السّلام آمد و [در دانش را] به رويشان گشود و مناسك حج و حلال و حرامشان را براى آنان، بيان كرد.

٦٩٣. كتاب من لا يحضره الفقيه: از ابو حنيفه، نعمان بن ثابت، نقل شده كه گفت: اگر

[١]. بيدا، هم به معناى سرزمين خشك و خالى است، هم نام سرزمينى بين مكّه و مدينه، در يك ميلى ذو الحُلَيفه است.