حج و عمره در قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٥٢٤ - ٣ زمان و مكان برائت از مشركان
بههرحال، اعلان برائت در حج، تجديد ميثاق، مبارزه و تمرين تشكّل مجاهدان براى ادامه نبرد با كفر و شرك و بتپرستىهاست و به شعار هم خلاصه نمىشود كه سرآغاز علنى ساختن منشور مبارزه و سازماندهى جنود خدا در برابر جنود ابليس و ابليسصفتان است و از اصول اوّليه توحيد به شمار مىرود و اگر مسلمانان در خانه ناس و خانه خدا از دشمنان خدا اظهار برائت نكنند، پس در كجا مىتوانند اظهار نمايند؟ و اگر حرم و كعبه و مسجد و محراب، سنگر و پشتيبان سربازان خدا و مدافعان حرم و حرمت انبيا نيست، پس مأمن و پناهگاه آنان در كجاست؟
خلاصه، اعلان برائت، مرحله اوّل مبارزه [است] و ادامه [دادن] آن مراحل ديگر [نيز] وظيفه ماست و در هر عصر و زمانى، جلوهها و شيوهها و برنامههاى متناسب خود را مىطلبد و بايد ديد كه در عصرى همانند امروز كه سران كفر و شرك، همه موجوديت توحيد را به خطر انداختهاند و تمامى مظاهر ملى، فرهنگى، دينى و سياسى ملّتها را بازيچه هوسها و شهوتها نمودهاند، چه بايد كرد.
آيا بايد در خانهها نشست و با تحليلهاى غلط و اهانت به مقام و منزلت انسانها و القاى روحيه ناتوانى و عجز در مسلمانان، عملًا شيطان و شيطانزادگان را تحمّل كرد و جامعه را از وصول به خلوص- كه غايت كمال و نهايت آمال است-، منع كرد؟ و تصوّر نمود كه مبارزه انبيا با بُت و بتپرستىها منحصر به سنگ و چوبهاى بىجان بوده است و نعوذ باللَّه، پيامبرانى چون ابراهيم عليه السّلام در شكستن بتها پيشقدم بودهاند، و اما در مصاف با ستمگران، صحنه مبارزه را ترك مىكردهاند، و حال آنكه تمام بتشكنىها و مبارزات و جنگهاى حضرت ابراهيم عليه السّلام با نمروديان و ماه و خورشيد و ستارهپرستان، مقدّمه يك هجرت بزرگ [بوده] و همه آن هجرتها و تحمّل سختىها و سكونت در وادى غَيْرِ ذِي زَرْعٍ[١] و
[١]. ر. ك: ابراهيم: آيه ٣٧.