حج و عمره در قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١٥٣ - ٤/ ٢ مقام ابراهيم و جايگاه آن
١٨١. الكافى- به نقل از زراره-: به امام باقر عليه السّلام گفتم: آيا حسين عليه السّلام را درك كردى؟
فرمود: «آرى. به ياد مىآورم كه همراه او در مسجد الحرام بودم كه سيل، وارد مسجد شد و مردم، روى مقام مىايستادند. برخى كه بيرون مىرفتند، مىگفتند:
مقام را سيل برد. و بعضى مىگفتند: سر جاى خود است.
به من فرمود: فلانى! مردم چه كردند؟
گفتم: خداوند به صلاحت دارد! مردم، بيم آن دارند كه سيل، مقام را برده باشد.
فرمود: ندا بده كه خداوند، آن را نشانه قرار داده است و آن را نخواهد برد.
پس مردم، آرامش يافتند. جايگاه مقام كه ابراهيم عليه السّلام آن را قرار داده بود، كنار ديوار كعبه بود. همچنان آنجا بود، تا آنكه مردم جاهليت، آن را به جايگاه امروزش منتقل كردند. چون پيامبر صلّى اللّه عليه و آله مكّه را فتح كرد، به همان جايى برگرداند كه ابراهيم نهاده بود. آنجا بود تا آنكه عمر بن خطّاب به حكومت رسيد. از مردم پرسيد: از شما چه كسى جايگاه قبلى آن را مىداند؟
مردى گفت: من جاى آن را با افسارى كه نزد من است، اندازه گرفتهام.
گفت: آن را بياور.
آن را آورد. پس اندازه گرفت و مقام را به همانجا برگرداند».
١٨٢. امام صادق عليه السّلام: چون خداوند متعال به ابراهيم عليه السّلام وحى كرد كه: «مردم را به حج ندا بده»، [ابراهيم] سنگى را كه اثر گامهايش در آن است (مقام)، روبهروى كعبه و چسبيده به كعبه، در همان جايى كه امروز است، قرار داد. سپس بر آن ايستاد و فرمان خدا را با رساترين صدايش ندا داد. چون آن سخن را گفت، سنگ، تاب تحمّل او را نياورد و پاهايش در آن فرورفت. پس ابراهيم، پاهايش را از سنگ بر كند.
مردم، چون افزون شدند و به شرّ و بلا گرويدند، بر آن ازدحام آوردند و تصميم گرفتند كه آن را در جايى كه امروز قرار دارد، قرار دهند تا مطاف، براى طوافكنندگان خالى شود.