حج و عمره در قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٣٥ - ٣/ ٦ كعبه در جاهليت

١٧٠. أخبار مكة، ازرقى- به نقل از يحيى بن شبل-: امام باقر عليه السّلام مى‌فرمود: در زمان ابراهيم و قبيله جُرهُم، درِ كعبه چسبيده به زمين بود، تا آنكه قريش، آن را بنا كردند. ابو حُذيفة بن مُغيره گفت: اى جماعت قريش! درِ كعبه را بالا ببريد، تا جز با پلّكان، كسى نتواند بالا رود و جز كسى كه شما مى‌خواهيد، وارد آن نشود. پس اگر كسى كه شما نمى‌خواهيد سراغ آن آيد، پلّكان را مى‌كشيد و مى‌افتد و اين، عبرت براى بيننده مى‌شود.

قريش چنان كردند و رديف بالاى ديوار را خراب كردند. سيل را از كعبه باز گرداندند و كعبه را با پارچه‌هاى نقشدار يمانى، پوشاندند.

١٧١. أخبار مكّة، ازرقى- به نقل از سعيد بن عمرو هُذَلى، از پدرش-: قريش را ديدم كه در جاهليت، روزهاى دوشنبه و پنجشنبه، درِ كعبه را مى‌گشودند و دربانان نزد در مى‌نشستند. هرگاه كسى بالا مى‌رفت كه دوست نداشتند وارد كعبه شود، او را پرت مى‌كردند و گاهى مى‌مُرد. با كفش وارد كعبه نمى‌شدند و اين را بزرگ مى‌شمردند و كفش‌هاى خود را زير پلّكان مى‌گذاشتند.

١٧٢. صحيح البخارى- به نقل از عايشه-: از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله پرسيدم: آيا ديوار هم جزء كعبه است؟

فرمود: «آرى».

گفتم: پس چرا آن را جزء كعبه و داخل آن قرار ندادند؟

فرمود: «قوم تو هزينه آن را نداشتند (پولشان نرسيد)».

گفتم: چرا درِ كعبه بلند است؟

فرمود: «قوم تو، چنين كردند تا هركه را خواستند، وارد كنند و هركه را خواستند، جلوگيرى كنند و اگر نبود كه قوم تو، تازه از جاهليت رسته‌اند و بيم دارم دل‌هايشان نپذيرد كه ديوار را وارد كعبه كنم و درِ كعبه را به زمين بچسبانم [چنين مى‌كردم‌]».

١٧٣. امام صادق عليه السّلام: در جاهليت، قريش، كعبه را خراب كردند و چون خواستند آن را بسازند، نتوانستند [و موانعى پيش آمد] و در دل‌هايشان هراس افتاد. يكى گفت:

هركس پاك‌ترين مال خود را بياورد و از مالى كه از راه قطع رَحِم يا حرام به‌