ضحّاك در نهي از متعه حج ، از عثمان پيروي كرد و عثمان از عُمَر ؛ معاويه بر اين منع ، اصرار ورزيد ؛ زيرا ضروري می‌ديد كه فقه مستقلي را بنيان نهد كه داراي ابعاد و چارچوب جداگانه باشد و از فقه علويان و گروهي از اصحاب پيامبر كه پيرو علويان بودند ، متمايز گردد .

فقه شيخين ، محوري بود كه می‌توانست بر شالوده آن ، اين بناي بلند پايه ريزي شود .

معاويه با زيركي دريافت كه بايد باب نقل حديث را ببندد تا اجتهادات عُمَر و تصميمات او تقويت گردد و از اين رهگذر ، بتواند بناي ديگري را جايگزين سازد .

[٨٧٤]. ضحّاك بن قيس فَهْري قريشي، فرمانده سربازان ستم پيشه معاويه بود. وي هفت سال پيش از وفات پيامبر به دنيا آمد و به فرماندهي شُرطه‌های معاويه گماشته شد و همراه با او می‌جنگيد. بر مردم عراق و بر حاجيان شبيخون می‌زد و كالاهايشان را می‌ستاند. متولي دفنِ معاويه گرديد و بعد از يزيد، با ابن زبير بيعت نمود و با مروان كارزار كرد و در جنگ «مرج راهط» سال ٦٤ هجري كشته شد.

[٨٧٥]. مسند احمد ١: ١٧٤، حديث ١٥٠٣؛ سنن ترمذي ٣: ١٨٥، حديث ٨٢٣ (وي می‌گويد: اين حديث صحيح است)؛ سنن نسائي ٥: ١٥٢، حديث ٢٧٣٤ (لفظ از اين مأخذ است).

[٨٧٦]. سنن دارمي ٢: ٥٥، حديث ١٨١٤.