عَلْقَمه كتابي را از مكّه يا يمن آورد ، جزوه‌ای كه در آن احاديثي از اهل بيت پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم وجود داشت . از عبدالله [بن مسعود] اجازه خواستيم و بر او درآمديم و آن جزوه را به او داديم . وي كنيزش را صدا زد ، آن گاه طشتِ آبي خواست . گفتيم : اي ابا عبدالرَّحمان ، در آن‌ها بنگر! چر اكه اَحاديثِ خوبي در ميانشان هست!

وی آن‌ها را در آب محو می‌كرد و می‌گفت : نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ أَحْسَنَ الْقَصَصِ بِما أَوْحَيْنا إِلَيْكَ هذَا الْقُرْآنَ[١٤٠] (ما شيوا و گوياترين سخن را با وحي اين قرآن ، برايت حكايت می‌كنيم) قلب‌ها ظرف‌اند! آن‌ها را به قرآن مشغول داريد و به غير قرآن مپردازيد .[١٤١]

آنان كه به اين سبب گرويده‌اند نتيجه گرفته‌اند كه ابن مسعود از مسير اهل بيت انحراف یافت و گفته‌اند : وی از علي علیه‌السلام روی گرداند[١٤٢] يا به اين موضوع اهميتي نمی‌داد و آن صحيفه را نابود ساخت و درصدد برآمد اين توهّم را زنده سازد كه قرآن از آنچه در آن صحيفه است بسنده می‌كند .[١٤٣]

بنابراين ، هدف اساسي در منع تدوين حديث ، نابودسازی ادله امامت بود . سببِ صحيح ديگري ـ در اينجا ـ به نظر نمی‌آيد .[١٤٤]

نقد و بررسی

بر اين نظريه ، دو اشكال وارد است :

اول : با مراجعه به منابع می‌توان به سخناني از ابن مسعود دست يافت كه تأكيد دارند وي به تحديث و تدوين فرا می‌خواند و به خاطر همين موضع‌گيري ،

[١٤٠]. سوره يوسف (١٢) آیه ٣.

[١٤١]. تقييد العلم: ٥٤.

[١٤٢]. دراسات في الكافي والصحيح: ١٩؛ دراسات في الحديث والمحدّثين: ٢٢.

[١٤٣]. تدوين السنّه الشريفة: ٤١٣.

[١٤٤]. بنگرید به، تدوين السنّة الشريفة: ٤٢١ و٤٧٠.