منع تدوين حديث - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٤١٠
سرشان آختهاند ، و آنان مكلّف شدهاند كه قضيّه را در سه روز تمام كنند و همسويی با نظرات شيخين (در برابر كتاب و سنّت) در آن حتمي است ؟[٨١٥]
آري ، شورا (به معناي معروف امروزي اين كلمه) نبود و روح دمكراسي و آزادي را نداشت ، بلکه در مفسده قانونی شدن «سيره شيخين» در قبال سنّت رسول خدا ، گرفتار شده بود .
فرض اين بند ـ در كنار كتاب و سنّت ـ القا میكند كه مقصود از همه اين كارها ، گنجاندن همين تبصره است (هرچند با قهر و غلبه) زيرا در كتاب و سنّت اختلافي نيست و به اين همه اصرار و تهديد بزرگان صحابه ، براي اجرای آنها نيازي نمیباشد .
ابن عوف چون دريافت امام علی علیهالسلام اين تبصره الحاقی به شريعت را ـ که بنا بود در عرصه احکام دينی گنجانده شود ـ نمیپذيرد ، به عثمان رو كرد و گفت : آيا تو با من بر كتاب خدا و سنّت پيامبرش و سيره ابوبكر و عمر بيعت میكني؟
عثمان گفت : آري ، و با دست به شانه هايش اشاره كرد و گفت : هنگامي كه شما خواستيد!
پس هر دو برخاستند و به مسجد درآمدند ، و فرياد برآمد كه : الصلاة جامعة (همه به مسجد گرد آيند) . . .[٨١٦]
اين شرط اخير و تأكيد ابن عوف بر آن (دست كم از نظر امام علی علیهالسلام و پيروانش يعني اهل مكتب تعبّد) بر وجود تخالف ميان سنّت پيامبر و سيره شيخين دلالت میكند ؛ زيرا اگر سيره پيامبر و سيره شيخين يكي باشند ، تأكيد ابن عوف بر لزوم پذيرش دومي معنا ندارد .
اگر ميان آن دو تنافي وجود ندارد و يك چيزند ، چرا وقتي ابن عوف ، امام
[٨١٥]. تاريخ طبري ٢: ٥٨١.
[٨١٦]. بنگرید به، تاريخ طبري ٢: ٥٨٦؛ البداية والنهاية ٧: ١٤٧.