منع تدوين حديث - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٣٩١
به قياس نمیتوان دست يازيد مگر هنگام ضرورت (چونان خوردنِ مُردار) .
پژوهشگر مصري ، شفيق شحاته ، میگويد :
ارتقاي قياس به درجهای كه مصدري براي شريعت باشد ، بايد به اسبابِ تاريخي محض ، نسبت داده شود .[٧٩٣]
با كمال تأسّف ، سخن را با نص «صاوي» (كه از تندروان متعصّب است) به پايان میبرم . وي در حاشيهاش بر تفسير جلالين مینويسد :
تقليد سواي مذاهب چهارگانه جايز نمیباشد ، هرچند موافقِ قولِ صحابه و حديث صحيح و آيه باشد .
بيرون از مذاهب اربعه ، گمراه است و گمراه ساز ؛ و بسا اين كار ، او را به كفر بكشاند ؛ زيرا اخذ به ظواهر كتاب و سنّت ، از اصول كفر است .[٧٩٤]
اين سخن بر خلاف نظر رؤساي مذاهب چهارگانه است كه به مردم اجازه ندادند اقوال بر خلاف آيه و حديث صحيح را از آنان بپذيرند ؛ و عمل به هريك از مذاهب را به مردم وانهادند .
اين بود خلاصهای از تاريخ قانونگذاری اسلامي و زد و بندهای فقهی . آن را بدان جهت آورديم كه خواننده بصيرت يابد و بر بعضي از اصولي كه در صدر
[٧٩٣]. مناظرات في اُصول الشريعة: ٣٣٠ (به نقل از Logig ue.P.٢٣).
[٧٩٤]. حاشيه الصاوي علي تفسير الجلالين ٣: ١٠ (دار احياء التراث العربي).
شيخ احمد بن حجر آل بوطامي ـ قاضي عالي ديوان شرعي ـ در دولت قطر، كلام صاوي را در كتابش «تنزیه السنّة والقرآن عن كونهما مصدر الضلال والكفران» رد میكند (به نقل از علاّمه خليلي ـ مفتي كشور سلطان نشين عمان ـ در كتاب «الحق الدامغ: ١٠»).