منع تدوين حديث - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٣٩٠
قيّم به اين كار دست يازيد .[٧٩٠]
دكتر تركي ، مینگارد :
«استحسان» (كه راهي است براي فرار از قياس به جهت تقدير شخصي) بنا بر آنچه ابن حزم میآورد ، در قرن سوّم هجري پديد آمد .[٧٩١]
وافي مهدي ، میگويد :
در زمان تأسيس مذاهب چهارگانه ، تشريع اسلامي از عرف اثر پذيرفت ، بيشتر فقها «عرف» را مخصِّص نص شمردند .
از اين دست است ، منع خريد و فروش چيزي كه در نزد انسان نيست (كه حديث از آن منع میكند) برخی از فقها اين منع را در مورد «سفارش ساخت» تخصيص زدهاند ؛ يعني شخصي با ديگري بر ساخت چيزي كه ويژگياش را بيان میكند و بهايش را مشخص میسازد ، توافق كند .
اين عقد را بعضي مجاز دانستهاند ؛ با اينكه از قبيل فروش چيزي است كه انسان در اختيار ندارد .[٧٩٢]
استاد رشيد رضا ، میگويد :
از گزافه گويي در قياس و جسارت بر خدا ، قائل شدن به نسخ صدها آيه ، و باطل ساختن يقين به ظنّ ، و ترجيح اجتهاد بر نص است .
سپس وي كلام شافعي را ذكر میكند كه بسا با خويشتن میگفت :
[٧٩٠]. الاجتهاد في الإسلام: ١٠٤ (چاپ اول، مؤسسة الرساله، ١٤٠١).
[٧٩١]. مناظرات في الشريعة الإسلاميّه بين ابن حزم والباجي: ٣٣٣.
[٧٩٢]. الاجتهاد في الشريعة الإسلاميّه: ٢٠٨.