جاي شگفتي است كه چگونه ابوبكر و عُمَر را معذور می‌دارند و آنچه را گفته‌اند «حَسَن» (و نيك) می‌شود ، با اينکه عمر ، خود ، تصريح نمود که «نماز تراويح» بدعت است و البته بدعتي نيكوست!!

سپس علما بدعت را به معناي لغوي (نه شرعي) تفسير می‌كنند و خبري را درباره شرعيّت نماز تراويح می‌آورند كه گزيده آن چنين است :

پيامبر شب هنگام ، براي نماز در مسجد بيرون آمد ، مردم به آن حضرت اقتدا كردند ؛ در روز دوم ، شمار افراد فزوني يافت ، و در روز سوم چنان زياد شدند كه به خارج مسجد رسيد! پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم ديگر به مسجد نيامد و از اين كار نهي نكرد .

آن گاه به تفسير بدعت ـ به معناي لغوي‌اش ـ دست می‌يازند .

اگر نماز تراويح ، شرعي است و پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم از آن نهي نكرد ، معناي حمل [بدعت در] كلام عُمَر بر معناي لغوي‌اش ـ نزد بزرگان ـ چيست؟

و اگر مقصود عُمَر بدعت شرعي است ، تأويل فعل او چه معنايي دارد؟

اين تناقض گويي‌ها و عذرتراشي‌ها براي اشخاص ، از نگاه پژوهشگران مخفي نمی‌ماند .

آيا می‌بايست نصوص و آنچه را در ميراث ديني پيشين هست ، تصديق كرد يا توجيهات اساتيد را درباره ابوبكر و عمر پذيرفت؟

آيا خدا شيخين را از خطا مصون داشت و به دليل ويژه ، اجتهادشان را اجازه داد و تعبّد به رأيشان را واجب ساخت (چنان كه روايت كرده‌اند كه پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم فرمود : بر شما باد سنّتِ من و سنّتِ خلفاي راشدين و هدايت يافته)؟ [٧٨٤]

آيا اين نقل از پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم صحيح است يا از آن ، بوي وجودِ مكتب ديگري در

[٧٨٤]. مسند احمد ٤: ١٢٦؛ سنن ابن ماجه ١: ١٥،‌ حديث ٤٢ ـ ٤٣؛ مستدرك حاکم ١: ١٧٤ ـ ١٧٧،‌ حديث ٣٢٩ ـ ٣٣٣.