منع تدوين حديث - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٣١٢
نِصْفُ ما تَرَكَ O [٦٤٥] ؛ اگر كسي بي فرزند بميرد و يك خواهر داشته باشد ، نصفِ ميراث ، مال خواهرش است .
ابن عبّاس گفت : شما میگوييد : نصفِ ميراث مالِ خواهر اوست حتّی اگر داراي فرزند بود .[٦٤٦]
عُمَر ـ در ميراث ـ ميان دخترِ ميت و خواهرِ تني او ، فرق نمیگذاشت ؛ زيرا به نظر وي بر دختر (چنان كه از قبل در فرهنگ عرب معروف بود) عنوان فرزند ، به طور حقيقی صدق نمیكرد!
پيداست كه اين نگرش بر خلاف صريح قرآن است كه میفرمايد : يُوصِيكُمُ اللهُ فِي أَوْلادِكُمْ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الأُنْثَيَيْنِ ؛[٦٤٧] خدا درباره فرزندانتان سفارش میكند كه براي پسر دو برابر دختر ، سهم الارث هست .
اين آيه ، دلالت میكند كه بر «بنت» (دختر) به مفهوم قرآني و عرفي و حقيقي ، فرزند گفته میشود ؛ و با وجود فرزند ، نوبت به برادر و خواهر ـ در ارث ـ نمیرسد ؛ زيرا خداي متعال میفرمايد :
هُوَ يَرِثُها إِنْ لَمْ يَكُنْ لَها وَلَدٌ فَإِنْ كانَتَا اثْنَتَيْنِ فَلَهُمَا الثُّلُثانِ مِمَّا تَرَكَ وَ إِنْ كانُوا إِخْوَةً رِجالاً وَ نِساءً فَلِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الأُنْثَيَيْنِ يُبَيِّنُ اللهُ لَكُمْ أَنْ تَضِلُّوا وَ اللهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ ؛[٦٤٨]
و برادر از خواهر ارث میبرد اگر خواهر فرزند نداشته باشد ؛ و اگر شخصي بميرد و تنها دو خواهر بر جاي گذارد ، دو سوم ميراث از
[٦٤٥]. سوره نساء (٤) آیه ١٧٦.
[٦٤٦]. مستدرك حاکم ٤: ٣٧٦، حديث ٧٩٧٩؛ سنن بيهقي ٦: ٢٣٣، حديث ١٢١١٣؛ كنز العمّال ١١: ٤٤، حديث ٣٠٥٥٨.
[٦٤٧]. سوره نساء (٤) آیه ١١.
[٦٤٨]. سوره نساء (٤) آیه ١٧٦.