حُذيفه براي پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم صدقات خرما را می‌نوشت ،[٦٠٥] و مقدار خرماي حجاز را ـ كه از رطب به دست می‌آمد ـ تخمين می‌زد و می‌نوشت ،[٦٠٦] و خرماي نخل را برآورد می‌كرد و می‌نگاشت .[٦٠٧]

كاتب رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم در صدقات ، زُبير بن عوّام بود . اگر وي غايب می‌شد يا عذر می‌خواست ، جَهْم بن صَلْت و حُذَيفة بن يمان ، آن را می‌نوشت[٦٠٨] و پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم ديكته می‌كرد .[٦٠٩]

٥ - عبدالله بن مسعود هُذَلی (م٣٢هـ)

جُوَيبر ، از ضحّاك ، از عبدالله بن مسعود روايت می‌كند كه گفت : ما در عهد پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم چيزي از احاديث را نمی‌نوشتيم مگر تشهّد و استخاره را .[٦١٠]

از مَعْن روايت است كه گفت : عبدالرَّحمان بن عبدالله بن مسعود برايم كتابي را آورد و سوگند ياد كرد كه آن كتاب ، دست خط پدرش می‌باشد .[٦١١]

از ابن مسعود روايت شده كه وي از تدوين حديث منع كرد!

ليكن اين سخن را دو خبري كه پيش از اين گذشت ، و حبس او توسطِ عُمَر ـ و ديگر شواهد ـ تكذيب می‌كند .

[٦٠٥]. التراتيب الاداريه ١: ٣٩٨.

[٦٠٦]. التنبيه والإشراف: ٢٤٥؛ العقد الفريد ٤: ١٤٧.

[٦٠٧]. التراتيب الاداريه ١: ١٢٤؛ صبح الاعشي ١: ١٢٥.

[٦٠٨]. مكاتيب الرسول ١: ١٧٧ (به نقل از كتاب جوامع السير).

[٦٠٩]. سُبُل الهدي والرشاد ١١: ٣٨١؛ از تركيب اداري رسول خدا٠ درمي‌يابيم نخستين كسي كه ديوان‌ها را تدوين كرد پيامبر بود ، نه عمر.

[٦١٠]. مصنَّف ابن ابي شيبه ١: ٢٦٢،‌ حديث ٣٠٠٦؛ العلل (احمد بن حنبل) ٢: ٢٥٩،‌ حديث ٢١٨٤ (متن از اين مأخذ است).

[٦١١]. جامع بيان العلم وفضله ١: ٧٢.